1 dzień temu
Wyjątkowy portret św. Anny, matki Najświętszej Maryi Panny, odkrył w latach 60. XX wieku zespół polskich archeologów podczas prac wykopaliskowych w katedrze w Faras w dawnej Nubii (na terenie dzisiejszego Sudanu i południowego Egiptu). To, co czyni portret tajemniczym i wyjątkowym, to niezwykły gest, jaki wykonuje św. Anna z Faras. Została ona bowiem przedstawiona z palcem wskazującym prawej dłoni uniesionym do ust.
Św. Anna – matka Maryi, babcia Jezusa
Obraz, który od 1964 r. znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, został odkryty przez zespół archeologów pod kierownictwem prof. Kazimierza Michałowskiego w ramach projektu UNESCO. Celem Kampanii Nubijskiej było zachowanie reliktów średniowiecznego królestwa Doliny Nilu. Władcy Nubii nawrócili się na chrześcijaństwo około 548 r. dzięki misjonarzom wysłanym z Konstantynopola przez cesarzową Teodorę.
Wiemy, iż obraz przedstawia św. Annę, matkę Marii Panny, babcię Jezusa, z powodu umieszczonego pod nim podpisu: „Święta Anna, matka Matki Boga…”.
W Nowym Testamencie nie ma wzmianek o św. Annie – informacje na jej temat, jakimi dysponujemy, pochodzą z literatury apokryficznej, takiej jak Księga o narodzeniu Maryi, Ewangelia Pseudo-Mateusza i Protoewangelia Jakuba. Według tradycji św. Anna była matką Maryi i babką Jezusa. Św. Anna i jej mąż Joachim byli bezdzietni, dopóki dzięki modlitwie i wierze w Boga nie urodziła im się córka, której dali na imię Maryja. Św. Anna była otaczana czcią już w starożytnej Nubii. Kobiety modliły się do niej prosząc o pomoc w poczęciu i urodzeniu dziecka.
Dlaczego św. Anna z Faras prosi o ciszę?
Gest Anny przedstawiony na odnalezionym fresku, na którym to przykłada palec do ust, jest jedynym znanym tego rodzaju przedstawieniem świętej. Istnieje wiele różnych interpretacji tego gestu. Niektórzy uczeni uważają, iż święta prosi o ciszę, co może nawiązywać do „boskiej ciszy”. Inna teoria głosi natomiast, iż gestem tym św. Anna wyraża po prostu modlitwę.
Gest, który, rzadko spotykany w sztuce chrześcijańskiej, może odnosić się do egipskiej tradycji chrześcijańskiej (koptyjskiej), w ramach której ludzie modlili się w ciszy, trzymając palec prawej ręki na ustach. Gest miał uchronić przed złem, które będzie próbowało wejść do ludzkiego serca podczas modlitwy.
