Żywot św. Bartłomieja Apostoła

Święty Bartłomiej, Apostoł i Męczennik - jeden z Dwunastu wybranych przez Chrystusa, świadek Zmartwychwstania, misjonarz Wschodu i patron tych, którzy pracują rękami.

1. Kim był Bartłomiej?

Imię Bartłomiej pochodzi z aramejskiego Bar-Tolmai, co znaczy "syn Tolmaja". W Ewangeliach synoptycznych jest wymieniany zawsze wśród Dwunastu:

Mateusz, Tomasz, Jakub, syn Alfeusza, Tadeusz, Szymon Kananejczyk i Judasz Iskariota. (Mt 10,3)

Od najstarszych czasów chrześcijaństwa utożsamiano go z Natanaelem z Ewangelii św. Jana. Jan nigdy nie wymienia imienia Bartłomieja, a synoptycy nie wymieniają Natanaela. Opis powołania Natanaela doskonale pasuje do apostoła:

Gdy Filip przyprowadził do Jezusa swego przyjaciela Natanaela spod drzewa figowego, Jezus powiedział o nim: "Oto prawdziwy Izraelita, w którym nie ma podstępu". A Natanael, wzruszony tym, iż Jezus znał go wcześniej, wyznał: "Rabbi, Ty jesteś Synem Bożym, Ty jesteś Królem Izraela!" (J 1,45-51). Był to człowiek szczery, prawy, gorliwie oczekujący Mesjasza.

Tradycja mówi, iż pochodził z Kany Galilejskiej.

2. Życie przy Chrystusie

Bartłomiej należał do najbliższego grona Jezusa. Słuchał Kazania na Górze, widział rozmnożenie chleba, był świadkiem cudów i uzdrowień. Po zmartwychwstaniu spotkał Zmartwychwstałego nad Jeziorem Tyberiadzkim. Był też obecny przy Wniebowstąpieniu i w Wieczerniku w dniu Pięćdziesiątnicy, gdy Duch Święty zstąpił na Apostołów.

3. Misje apostolskie

Po Zesłaniu Ducha Świętego, zgodnie ze słowami Chrystusa "Idźcie na cały świat", Apostołowie rozeszli się po świecie.

Według najstarszych świadectw Ojców Kościoła, jak Euzebiusz z Cezarei i św. Hieronim, Bartłomiej głosił Ewangelię w kilku krainach Wschodu:

• w Indiach - miał tam zanieść Ewangelię św. Mateusza napisaną po hebrajsku,

• w Mezopotamii i Persji,

• w Armenii - gdzie jego misja miała się zakończyć.

Wszędzie głosił z wielką żarliwością, nawracając pogan, wypędzając złe duchy i uzdrawiając chorych w imię Chrystusa.

4. Męczeństwo

Koniec życia św. Bartłomieja jest jednym z najbardziej poruszających w dziejach Kościoła. Około roku 70 po Chrystusie, w mieście Albanopolis w Armenii (dzisiejszy Baku lub Derbent), nawrócił na chrześcijaństwo króla Polimiona i jego rodzinę.

Kapłani pogańscy, tracąc wpływy i dochody, podburzyli brata króla, Astiagesa. Ten nakazał pojmać Apostoła.

Według tradycji męczeństwo było okrutne. Najpierw został obdarty żywcem ze skóry - dlatego w ikonografii przedstawiany jest ze swoją skórą w ręku. Następnie ścięto go mieczem lub ukrzyżowano głową w dół. Tę straszliwą śmierć poniósł z miłości do Chrystusa, którego nie chciał się wyprzeć.

5. Kult i relikwie

Ciało Apostoła początkowo pochowano w Albanopolis. Z powodu prześladowań relikwie przenoszono - na Wyspy Liparyjskie, a potem do Benewentu we Włoszech. Dziś większość relikwii spoczywa w Rzymie, w kościele św. Bartłomieja na Wyspie Tyberyjskiej, zbudowanym na miejscu dawnej świątyni Eskulapa.

Jego wspomnienie liturgiczne Kościół katolicki obchodzi 24 sierpnia. W tym dniu w wielu parafiach w Polsce, także na Lubelszczyźnie, są odpusty. Cerkiew prawosławna wspomina go 11 czerwca i 25 sierpnia.

6. Patron i Ikonografia

Św. Bartłomiej jest patronem:

• Armenii,

• rzeźników, garbarzy, kuśnierzy, szewców, krawców, introligatorów - wszystkich, którzy pracują nożem i skórą,

• tynkarzy i murarzy,

• orędownikiem w chorobach skóry i nerwowych.

W sztuce przedstawiany jest jako mężczyzna w średnim wieku z księgą - Ewangelią, którą głosił, oraz z nożem - narzędziem męczeństwa. Najsłynniejszy jest posąg Michała Anioła w Sądzie Ostatecznym w Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie święty trzyma w ręku własną skórę, na której artysta namalował autoportret.

Św. Bartłomiej uczy nas szczerości serca. Chrystus nazwał go człowiekiem bez podstępu. Jego życie pokazuje, iż warto szukać prawdy aż do końca i mieć odwagę oddać za nią wszystko.

Święty Bartłomieju Apostole - módl się za nami.