„Pamiętnik proboszcza” – niezwykła historia życia ks. Romana Zielka

Ks. Roman Zielek, Pamiętnik proboszcza, to najnowsza publikacja pozwalająca poznać bogaty życiorys zasłużonego duchownego diecezji kieleckiej. Spotkanie promujące książkę odbyło się we wtorek (20 stycznia) w auli Kurii Diecezjalnej w Kielcach.

Wstęp oraz opracowanie publikacji przygotowali historycy: prof. Jerzy Gapys, dziekan Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, oraz ks. dr Tomasz Gocel, dyrektor Archiwum Diecezjalnego w Kielcach. Redaktorzy zwracają uwagę na obiektywny styl narracji pamiętnika, charakterystyczny dla autora.

– Myślę, iż dzięki bogactwu źródeł potwierdzających obiektywność autora bardzo łatwo było dotrzeć do osób, wydarzeń oraz konkretnych faktów. Dotyczy to zwłaszcza uwięzienia, śledztwa, konfrontacji i całego mechanizmu represji, który dziś może zostać w pełni ujawniony. Ksiądz Zielek nie bał się pisać o sprawach trudnych i niezręcznych, takich jak postawa części duchowieństwa kieleckiego w czasie procesu. Sam jako jeden z nielicznych nie dał się złamać, a jednocześnie opisywał tych, którzy temu ulegli. To stanowi jedną z istotnych wartości tego pamiętnika – ocenił ks. dr Tomasz Gocel.

Z kolei prof. Jerzy Gapys podkreśla, iż język zapisków ks. Zielka, jest pozbawiony wartościujących ocen i subiektywnych opinii.

– Ksiądz Zielek pisał w poczuciu odpowiedzialności za każde słowo. Stąd skrótowa forma narracji. Ważne jest jednak to, iż nazwiska, wydarzenia i zjawiska, które opisuje, tworzą nie tylko historię jednostkową, ale ukazują także szersze procesy zachodzące na przestrzeni kilku dekad, uwzględnionych w pamiętniku – dodaje.

W dyskusji nad publikacją wziął udział również historyk, prof. Adam Massalski. Jego zdaniem pamiętnik ks. Romana Zielka stanowi wyjątkowe źródło do dziejów regionu, także dzięki niezwykle skrupulatnemu opracowaniu materiału.

– To książka zupełnie wyjątkowa. Gdy wziąłem ją do ręki po redakcji dokonanej przez obecnych tu moich przyjaciół – dziekana i księdza dyrektora – byłem pod ogromnym wrażeniem. Wzbogacili treść dzięki swojej żmudnej pracy redakcyjnej. Przypisy stanowią w tej publikacji dodatkowy, niezwykle cenny element. Pamiętajmy, iż ks. prałat Zielek pisał swoje wspomnienia po siedemdziesiątym roku życia, w Domu Księży Emerytów, jako człowiek schorowany, posługując się bardzo skrótową formą. Przykładem może być niespełna dwuletni okres jego pobytu w Senacie w latach 1938–1939, który podsumował niemal jednym zdaniem – mówił prof. Massalski.

Spotkanie poprowadził ks. dr Adam Perz, rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach.

W wydarzeniu wzięli udział biskupi pomocniczy diecezji kieleckiej: Marian Florczyk oraz Andrzej Kaleta.

– Gorąco zachęcam do lektury pamiętnika, ponieważ ks. Zielek opisuje nie tylko własne losy, ale także dzieje Kościoła kieleckiego oraz Polski – od końca XIX wieku, przez okres międzywojenny, II wojnę światową, aż po czasy powojennych prześladowań Kościoła, uwięzień i procesów sądowych. To szeroka panorama historyczna ziemi, na której przyszło nam żyć. Na szczególną uwagę zasługuje również bogaty aparat naukowy opracowania – podkreślił biskup Andrzej Kaleta.

Pamiętnik proboszcza ukazał się w ramach VIII tom Serii Świętokrzyskiej „Dzienniki, Wspomnienia, Pamiątki, Listy”, współtworzonej przez kielecką delegaturę IPN, Archiwum Diecezjalne w Kielcach oraz Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Kielcach.

Ks. prałat Roman Zielek urodził się 28 lutego 1893 roku w Wełczu, na terenie ówczesnej parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Busku-Zdroju. Zmarł 25 lutego 1975 roku w Kielcach. Pełnił funkcję wikariusza w parafiach: Stary Korczyn (1915–1916), Kurzelów (1916), Janina (1916–1917), Szydłów, Gnojno, Mstyczów (1917–1918) oraz Pilica (1918–1919). Następnie był proboszczem w Krzyżanowicach (1919–1922), Dzierążni (1922–1934), Kijach (1934–1944) oraz w parafii katedralnej w Kielcach (1944–1965).

Oprócz działalności duszpasterskiej zapisał się w życiu społecznym jako organizator szkół, spółdzielni i kółek rolniczych, a także senator. Kilka lat spędził w więzieniu stalinowskim w związku ze sprawą bp. Czesława Kaczmarka. Był dziekanem Kapituły Katedralnej Kieleckiej oraz członkiem Diecezjalnej Komisji Artystyczno-Budowlanej. Jego pamiętnik stanowi zapis bogatego w wydarzenia życia oraz świadectwo epoki, w której przyszło mu żyć.

• diecezja kielecka
• kosciól
• książka