Źródło: Uniwersytet w GlasgowMiędzynarodowy zespół badaczy odzyskał dziesiątki od dawna zaginionych stron z jednego z najwcześniejszych nowotestamentowych manuskryptów chrześcijaństwa, obejmującego m.in. listy Apostoła Pawła, rzucając nowe światło na to, jak pierwsi wierzący czytali i studiowali Pismo Święte.
Zespół, kierowany przez University of Glasgow, wykorzystał zaawansowaną technologię obrazowania, aby odzyskać 42 brakujące strony z Kodeksu H, greckiego manuskryptu z VI wieku zawierającego listy Apostoła Pawła — wynika z komunikatu uczelni.
Manuskrypt, znany również jako GA 015, został rozebrany w XIII wieku w klasztorze na górze Athos, gdzie jego pergaminowe karty wykorzystano ponownie jako materiał introligatorski do innych ksiąg. Na przestrzeni wieków zachowane fragmenty rozproszyły się po bibliotekach w całej Europie, a wiele stron uznawano za bezpowrotnie utracone.
Badacze twierdzą, iż przełom nastąpił dzięki zastosowaniu obrazowania multispektralnego, techniki polegającej na rejestrowaniu obrazów przy różnych długościach fal światła — od ultrafioletu po podczerwień. Metoda ta ujawniła słabe „widmowe” ślady atramentu, który przeniósł się między kartami, gdy manuskrypt został ponownie wykorzystany, co pozwoliło uczonym odtworzyć tekst niewidoczny od stuleci.
„Wiedzieliśmy, iż w pewnym momencie manuskrypt został ponownie zapisany atramentem” — powiedział profesor Garrick Allen z University of Glasgow. „Substancje chemiczne w nowym atramencie spowodowały uszkodzenia typu ‘offset’ na sąsiadujących kartach, zasadniczo tworząc lustrzane odbicie tekstu … [jest to] bardzo wyraźne dzięki najnowszym technikom obrazowania”.
Wśród kluczowych odkryć znajdują się jedne z najwcześniejszych znanych list rozdziałów pism Pawła, które znacząco różnią się od współczesnych podziałów biblijnych. Badacze znaleźli również dowody na to, jak skrybowie poprawiali i opatrywali teksty adnotacjami, co rzuca światło na intelektualne i religijne praktyki wczesnych wspólnot chrześcijańskich.
Stan manuskryptu pokazuje ponadto, w jaki sposób uszkodzone lub starzejące się teksty były wtórnie wykorzystywane w średniowieczu, oferując wgląd w historyczny cykl życia świętych pism.
„Biorąc pod uwagę, iż Kodeks H jest tak ważnym świadectwem dla naszego rozumienia Pisma chrześcijańskiego, odkrycie jakichkolwiek nowych dowodów — nie mówiąc już o takiej ich liczbie — dotyczących jego pierwotnego wyglądu jest doprawdy czymś monumentalnym” — powiedział Allen.
Aby potwierdzić pochodzenie manuskryptu, badacze współpracowali z ekspertami w Paryżu, przeprowadzając datowanie radiowęglowe, które potwierdziło, iż pergamin pochodzi z VI wieku.
Projekt, realizowany we współpracy z Early Manuscripts Electronic Library i wspierany przez wiele fundacji badawczych, obejmował również współpracę z klasztorem, który przez cały czas przechowuje część manuskryptu.
Ustalenia te pojawiają się w ślad za innym znaczącym odkryciem z epoki biblijnej w Jerozolimie, gdzie archeolodzy niedawno natrafili w pobliżu Wzgórza Świątynnego na rzadki, liczący 2700 lat gliniany fragment z asyryjską inskrypcją.
Artefakt o długości jednego cala, znaleziony w ubiegłym roku i uznawany za część pieczęci używanej do uwierzytelniania oficjalnych dokumentów, odkryto podczas wykopalisk kanału odwadniającego prowadzonych przez Israel Antiquities Authority we współpracy z City of David Foundation.
Badacze stwierdzili, iż skład gliny sugeruje jej pochodzenie z dorzecza Tygrysu, co wskazuje, iż prawdopodobnie trafiła do Jerozolimy jako część oficjalnej asyryjskiej korespondencji.
Izraelski przewodnik turystyczny Yoav Rotem powiedział, iż artefakt wydaje się pochodzić z czasów króla Ezechiasza i może mieć związek z wydarzeniami opisanymi w 2 Księdze Królewskiej 18, kiedy imperium asyryjskie wywierało nacisk na Judę, domagając się haraczu.
„Jeśli pamiętacie, król Ezechiasz staje wobec kampanii wojskowej nadciągającej z Asyrii” — powiedział Rotem, wskazując na biblijny opis narastającego napięcia między Judą a imperium asyryjskim.
Autorstwa Leah MarieAnn Klett
Źródło: Christian Post








![Kard. Krajewski: mam być tak jak Dobry Pasterz [ROZMOWA]](https://misyjne.pl/wp-content/uploads/2026/03/Niedziela-Palmowa-w-katedrze-lodzkiej-2026_19-1920x1280-1.jpg)
![30. Parada Parowozów w Wolsztynie [+GALERIA]](https://misyjne.pl/wp-content/uploads/2026/05/26501231.jpg)




