1 dzień temu
Małgorzata Naseau nie zabiegała o rozgłos. Nie szukała uznania ani zaszczytów. Przez całe życie starała się pomagać ludziom, których inni często nie dostrzegali: ubogim dziewczętom, chorym i potrzebującym. Jej działalność zwróciła uwagę św. Wincentego à Paulo, jednego z najbardziej znanych apostołów miłosierdzia w historii Kościoła. Kapłan dostrzegł w młodej pasterce niezwykłe oddanie bliźnim i zaprosił ją do współpracy w opiece nad ubogimi.
Dziś jej postać ponownie przypomina o sobie. 1 października 2026 r. bp Matthieu Rougé, ordynariusz diecezji Nanterre, ogłosił edykt dotyczący prośby o otwarcie procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego Małgorzaty Naseau. Jest to kolejny etap starań o oficjalne uznanie jej świętości.
Pasterka, która chciała się uczyć
Małgorzata Naseau urodziła się 6 lipca 1594 r. w Suresnes, miejscowości położonej niedaleko Paryża. Była najstarszą z sześciorga dzieci. Pochodziła z ubogiej rodziny i jako młoda dziewczyna zajmowała się wypasem bydła. Nie mogła uczęszczać do szkoły parafialnej, ale bardzo chciała nauczyć się czytać.
W tamtych czasach umiejętność czytania nie była powszechna, szczególnie wśród dziewcząt z ubogich rodzin. Małgorzata nie pogodziła się jednak z tym, iż brak możliwości zdobycia formalnego wykształcenia ma zamknąć jej drogę do nauki. Podstaw alfabetu nauczył ją jeden z kapłanów. Później sama rozwijała swoje umiejętności, korzystając z każdej nadarzającej się okazji.
Nie chodziło jej wyłącznie o osobisty rozwój. Chciała przekazać zdobytą wiedzę innym dziewczętom, które znajdowały się w podobnej sytuacji. Wyruszała więc z jednej miejscowości do drugiej, ucząc ubogie dziewczęta czytania i przekazując im podstawy wiary. Łączyła w ten sposób edukację z ewangelizacją.
Jej działalność przypadła na okres, w którym Kościół we Francji podejmował intensywne wysiłki duszpasterskie, również w odpowiedzi na skutki reformacji. Potrzeba katechizacji i religijnego kształcenia ludności była wówczas szczególnie istotna. Małgorzata dostrzegła, iż wiele kobiet i dziewcząt pozbawionych dostępu do edukacji potrzebuje nie tylko materialnej pomocy, ale także możliwości poznawania prawd wiary.
Spotkanie ze św. Wincentym à Paulo
W 1630 r. w Villepreux Małgorzata spotkała św. Wincentego à Paulo, kapłana znanego z działalności na rzecz ubogich. Był on już wówczas zaangażowany w organizowanie pomocy dla najbardziej potrzebujących. Wspólnie ze św. Ludwiką de Marillac rozwijał bractwa miłosierdzia, których członkinie zajmowały się opieką nad chorymi i ubogimi.
Wincenty à Paulo dostrzegł w młodej kobiecie wyjątkowe zaangażowanie. Zaproponował jej przyjazd do Paryża, aby mogła włączyć się w opiekę nad chorymi. Małgorzata dołączyła do drugiego bractwa miłosierdzia założonego przez Ludwikę de Marillac.
Jej obecność okazała się ważna nie tylko ze względu na osobiste poświęcenie, ale także na sposób, w jaki rozumiała służbę potrzebującym. W początkowym okresie działalność charytatywna organizowana przez kobiety z wyższych warstw społecznych napotykała pewne ograniczenia. Nie zawsze potrafiły one nawiązać bezpośredni kontakt z ludźmi żyjącymi w skrajnym ubóstwie ani zrozumieć ich codziennych doświadczeń.
Małgorzata pokazała, iż również kobiety pochodzące z ubogich środowisk mogą skutecznie służyć najbardziej potrzebującym. Znała ich życie, rozumiała trudności, z jakimi się mierzyli, i potrafiła zdobyć ich zaufanie. Nie przychodziła do nich z pozycji osoby wyżej postawionej, która udziela pomocy, ale jako ktoś, kto sam znał doświadczenie niedostatku.
Jej przykład pomógł Wincentemu à Paulo i Ludwice de Marillac dostrzec potencjał kobiet pochodzących z prostego ludu. Właśnie wśród nich zaczęli szukać osób gotowych poświęcić się służbie ubogim. W listopadzie 1633 r., dziewięć miesięcy po śmierci Małgorzaty, powstało Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo.
Małgorzata nie doczekała jego założenia, ale jej postawa stała się jednym z ważnych punktów odniesienia dla rodzącej się wspólnoty. Sam św. Wincenty à Paulo nazywał ją pierwszą Córką Miłosierdzia. Wspominając ją, mówił: „Wszyscy ją kochali, ponieważ nie było w niej nic, co nie zasługiwałoby na miłość”.
Ostatnia posługa
Małgorzata zmarła 24 lutego 1633 r., mając 39 lat. Zaraziła się dżumą od chorej kobiety, której udzieliła schronienia i którą się opiekowała. Nie odmówiła pomocy choćby wtedy, gdy wiązało się to z poważnym zagrożeniem dla jej własnego życia.
Ks. Thomas Binot, proboszcz z Clamart, który od lat interesuje się postacią Małgorzaty, zwraca uwagę na szczególny wymiar tego wydarzenia.
– Otworzyła swoje drzwi przed kobietą chorą na dżumę! W życiu Małgorzaty jest coś z męczeństwa miłości – zauważa kapłan.
Nie chodzi tu o męczeństwo w tradycyjnym znaczeniu, związane z poniesieniem śmierci za wiarę w wyniku prześladowań. Mowa o całkowitym oddaniu życia z miłości do drugiego człowieka. Małgorzata nie szukała niebezpieczeństwa, ale nie wycofała się ze służby chorej osobie, choć wiedziała, iż choroba może być śmiertelna.
W tym kontekście jej śmierć nabiera szczególnego znaczenia. Była konsekwencją postawy, którą przyjmowała przez całe życie: gotowości do pomocy ludziom najbardziej potrzebującym, choćby jeżeli wymagało to osobistego poświęcenia.
Papież Franciszek zwrócił uwagę na możliwość uznania za podstawę beatyfikacji także ofiarowania życia z motywów chrześcijańskiej miłości. Tak rozumiane męczeństwo miłości stanowi odrębną drogę w procedurach beatyfikacyjnych. W przypadku Małgorzaty jej postawa wobec chorej kobiety może być rozpatrywana właśnie w tym kontekście.
Odpowiedź na kulturę autopromocji
Dlaczego postać żyjącej przed czterema stuleciami pasterki może być interesująca dla współczesnego człowieka? Ks. Thomas Binot jest przekonany, iż Małgorzata Naseau ma wiele do powiedzenia dzisiejszemu społeczeństwu.
Kapłan poznał ją bliżej dzięki witrażowi przedstawiającemu Małgorzatę, który zobaczył w kościele Niepokalanego Serca Maryi w Suresnes. Wcześniej kilka o niej wiedział. Dopiero późniejsze lektury pism św. Wincentego à Paulo, w których wielokrotnie wspominał on młodą pasterkę, pozwoliły mu lepiej poznać jej życie.
Pięć lat temu ks. Binot zaproponował, aby nowej placówce edukacyjnej w Clichy nadać imię siostry Małgorzaty. Działająca tam szkoła i kolegium kształcą w tej chwili około 700 uczniów.
– Jestem przekonany, iż może przemawiać do naszych współczesnych – mówi kapłan. Zwraca uwagę przede wszystkim na jej pokorę, która stanowi przeciwieństwo dominującej dziś potrzeby zwracania na siebie uwagi.
– Jej niezwykle pokorna postawa jest odpowiedzią na nieco „bling-blingowy” charakter naszej epoki, w której można odnieść wrażenie, iż człowiek istnieje tylko wtedy, gdy pokazuje się innym i znajduje się w świetle reflektorów. Ona sprawiała, iż inni stawali się widoczni, wydobywając ich z cienia – zauważa ks. Binot.
To istotny wymiar jej świadectwa. Małgorzata nie próbowała budować własnej pozycji poprzez działalność charytatywną. Nie zabiegała o uznanie ani nie starała się znaleźć w centrum uwagi. Przeciwnie, swoją aktywność podporządkowała potrzebom innych. Jej praca miała sprawiać, iż ludzie dotąd pomijani i zapomniani odzyskiwali godność oraz możliwość uczestniczenia w życiu społecznym i religijnym.
Kapłan wskazuje również na jej stosunek do edukacji. Małgorzata rozumiała, iż nauka czytania i zdobywanie wiedzy mogą pomóc człowiekowi w rozwoju. Sama musiała włożyć wiele wysiłku, aby zdobyć podstawowe umiejętności, dlatego dobrze rozumiała ich znaczenie dla innych.
– Miała intuicję, iż człowiek rozwija się dzięki edukacji i kulturze. Sama włożyła wiele pracy w to, by nauczyć się czytać. To piękny przykład pokazujący znaczenie sumienności w pracy i dążenia do pełnego wykorzystania własnych możliwości – podkreśla ks. Binot.
Rozpoczęto zbieranie materiałów do procesu beatyfikacyjnego
Starania o rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego Małgorzaty Naseau realizowane są od kilku lat. 6 lutego 2023 r. oficjalny wniosek w tej sprawie złożyły wspólnie Zgromadzenie Misji, nazywane także lazarystami lub wincentynami, oraz Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo. Obie wspólnoty zostały ustanowione podmiotami odpowiedzialnymi za prowadzenie sprawy.
24 listopada 2025 r. pozytywną opinię wyrazili biskupi Francji. Następnie 12 maja 2026 r. Dykasteria Spraw Kanonizacyjnych udzieliła zgody określanej jako nihil obstat. Oznacza ona, iż ze strony Stolicy Apostolskiej nie ma przeszkód do dalszego prowadzenia sprawy.
Kolejnym krokiem było ogłoszenie 1 października 2026 r. przez bp. Matthieu Rougé edyktu upubliczniającego prośbę o otwarcie procesu beatyfikacyjnego i kanonizacyjnego. Biskup zwrócił się do wiernych o przekazywanie wszelkich informacji, które mogłyby pomóc w poznaniu życia Małgorzaty, jej cnót oraz opinii o jej świętości.
Diecezja Nanterre zbiera dokumenty, świadectwa i materiały historyczne dotyczące jej działalności oraz służby ubogim. Poszukiwane są również informacje o łaskach otrzymanych za jej wstawiennictwem.
Dopiero po zakończeniu tego etapu biskup będzie mógł zdecydować o rozpoczęciu adekwatnego dochodzenia diecezjalnego i ewentualnym powołaniu trybunału diecezjalnego. Nie oznacza to zatem, iż Małgorzata została już ogłoszona błogosławioną ani iż jej beatyfikacja jest przesądzona.
Jej historia przypomina jednak, iż świętość nie musi wiązać się z nadzwyczajnymi dokonaniami ani zajmowaniem ważnego miejsca w społeczeństwie. Czasem zaczyna się od bardzo prostych decyzji: nauczyć kogoś czytać, odwiedzić chorego, otworzyć drzwi przed potrzebującym. Małgorzata Naseau poświęciła tym sprawom swoje życie. Dziś Kościół chce dokładniej zbadać jej świadectwo.
