Żywot Świętej Lidii z Tyatiry

Święta Lidia jest pierwszą chrześcijanką na ziemi europejskiej, której imię przekazało nam Pismo Święte. Jej historia jest krótka w słowach, ale ogromna w znaczeniu - od niej zaczęła się Ewangelia w Europie.

1. Kobieta z Tyatiry

Lidia pochodziła z Tyatiry, miasta w Lidii, w Azji Mniejszej, słynącego z wyrobu purpury. Purpura w starożytności była towarem luksusowym - barwnik pozyskiwano z tysięcy ślimaków morskich, a szaty w kolorze purpury mogli nosić tylko najbogatsi i członkowie dworu cesarskiego.

Lidia była właśnie tym, co Rzymianie nazywali purpuraria - kupczynią purpury. To znaczy, iż była kobietą niezależną, zamożną, prowadzącą własny warsztat i handel. Prawdopodobnie była wdową lub kobietą niezamężną, skoro mogła samodzielnie zarządzać majątkiem i domem. Dla tamtych czasów to postać wyjątkowa.

Mieszkała już nie w Tyatirze, ale w Filippi - najważniejszym mieście Macedonii, rzymskiej kolonii nad Via Egnatia, głównym szlakiem handlowym imperium.

Łukasz Ewangelista pisze o niej tak w Dziejach Apostolskich (Dz 16, 14):

Przysłuchiwała się nam pewna bogobojna kobieta z miasta Tyatiry, imieniem Lidia, która sprzedawała purpurę. Pan otworzył jej serce, tak iż uważnie słuchała słów Pawła.

To słowo "bogobojna" jest kluczowe. Lidia nie była Żydówką z urodzenia, ale poganką, która uwierzyła w Boga Jedynego i przyłączyła się do diaspory żydowskiej. Należała do grona "bojących się Boga" - ludzi, którzy zachowywali Prawo, modlili się, ale nie przyjęli jeszcze obrzezania.

2. Spotkanie nad rzeką

Był rok ok. 49-50 po Chrystusie. Paweł z Sylla, Tymoteuszem i Łukaszem przybył do Filippi w czasie swojej drugiej podróży misyjnej. Był szabat.

W Filippi nie było synagogi - potrzeba było do niej dziesięciu mężczyzn. Żydzi i bogobojni spotykali się więc na modlitwie poza murami miasta, nad rzeką Gangites.

Paweł poszedł tam i zaczął nauczać. Wśród słuchających kobiet była Lidia.

Łukasz podkreśla: "Pan otworzył jej serce". To nie była tylko intelektualna ciekawość. To było nagłe, łaskawe oświecenie. Lidia od razu uwierzyła, iż Jezus jest Mesjaszem.

I od razu poprosiła o chrzest. Ona i cały jej dom - rodzina, służba, pracownicy warsztatu. Był to pierwszy chrzest na kontynencie europejskim.

3. Matka Kościoła w Filippi

Po chrzcie Lidia zrobiła coś, co pokazuje jej charakter. Powiedziała do Apostołów:

Jeżeli uważacie mnie za wierną Panu, przyjdźcie do mego domu i zamieszkajcie w nim. I wymogła to na nas. (Dz 16, 15)

Jej dom stał się pierwszym kościołem w Europie. Pierwszą wspólnotą chrześcijańską. Gdy Paweł i Sylas zostali później uwięzieni i cudownie uwolnieni z więzienia w Filippi, wrócili właśnie do domu Lidii, by spotkać się z braćmi.

Tradycja Kościoła wschodniego mówi, iż Lidia przez całe życie pozostała wierną uczennicą Pawła, służyła Kościołowi gościnnością i jałmużną, a umarła śmiercią naturalną w Filippi, otoczona szacunkiem wiernych. Inne, późniejsze tradycje greckie zaliczają ją w poczet męczenników.

4. Kult i pamięć

Wspomnienie liturgiczne: Kościół katolicki obchodzi je 3 sierpnia, Kościół prawosławny 20 maja i 25 czerwca.

Patronat: Jest patronką farbiarzy, sprzedawców purpury i tkanin, kupców, przedsiębiorców, a w nowszym ujęciu - ludzi biznesu i kobiet pracujących zawodowo. Papież Franciszek często wskazuje ją jako wzór kobiety, która godzi pracę, niezależność i głęboką wiarę.

Atrybuty: Przedstawiana jest w purpurowej szacie, często z naczyniem z barwnikiem lub zwojem purpurowej tkaniny, z otwartą księgą Dziejów Apostolskich.

Przy rzece Gangites, kilometr od starożytnego Filippi, dziś w Grecji, stoi niewielkie baptysterium św. Lidii, w miejscu jej chrztu. Co roku przybywają tam tysiące pielgrzymów, a w rzece przez cały czas udzielany jest chrzest dorosłych - na pamiątkę tego pierwszego.

Żywot św. Lidii uczy nas jednej prostej rzeczy: Bóg często zaczyna wielkie dzieła od jednego otwartego serca i jednego otwartego domu.