Żywot Świętego Joachima, Ojca Najświętszej Maryi Panny

1. Pochodzenie

Św. Joachim, z hebrajskiego Jehojaqim - "Jahwe przygotowuje", "Bóg podnosi", urodził się w Jerozolimie, z pokolenia Judy, z królewskiego rodu Dawida.

Nie znamy dat jego narodzin. Tradycja Kościoła opiera się nie na Ewangeliach kanonicznych, które o nim milczą, ale na Ewangeliach apokryficznych, przede wszystkim na Protoewangelii Jakuba z II wieku, oraz na pismach św. Epifaniusza i św. Hieronima.

Joachim był człowiekiem zamożnym, sprawiedliwym i bogobojnym. Mieszkał w Jerozolimie, ale posiadał też trzody w okolicach Seforis, niedaleko Nazaretu. Cały majątek dzielił na trzy części: jedną ofiarowywał świątyni, drugą rozdawał ubogim i pielgrzymom, trzecią zachowywał dla swojej rodziny.

2. Małżeństwo z Anną i próba wiary

Poślubił Annę, córkę kapłana Mathana z Betlejem, z pokolenia Lewiego i rodu Aarona. Było to małżeństwo kapłańsko-królewskie - zapowiedź godności ich Dziecka i Wnuka. Żyli razem w Nazarecie przez dwadzieścia lat, prowadząc życie ciche, modlitewne i miłosierne.

Jedno tylko rzucało cień na ich szczęście: nie mieli potomstwa. W Izraelu niepłodność uważano za znak braku Bożego błogosławieństwa, niemal za karę za grzechy.

Podczas wielkiego święta Joachim udał się do świątyni w Jerozolimie, aby złożyć ofiarę. Kapłan Ruben odrzucił jego dary, mówiąc: "Nie godzi się tobie jako pierwszemu składać darów, bo nie dałeś potomka Izraelowi."

Upokorzony i zasmucony, Joachim nie wrócił do domu. Udał się na pustynię, do swoich pasterzy, i tam przez czterdzieści dni i czterdzieści nocy pościł i modlił się, wołając do Boga jak niegdyś jego przodkowie Abraham i Elkanah.

Anna w tym samym czasie pozostała sama w domu, płacząc i modląc się w ogrodzie pod drzewem laurowym.

3. Zwiastowanie

I wtedy Bóg wysłuchał obojga.

Jak mówi Protoewangelia, Annie ukazał się Anioł Pański i rzekł: "Anno, Pan wysłuchał twojej modlitwy. Poczniecie i porodzicie, a potomstwo wasze będzie mówione na całym świecie."

Tę samą nowinę usłyszał na pustyni Joachim. Anioł kazał mu wracać do Jerozolimy. Spotkali się małżonkowie u Złotej Bramy - to słynne spotkanie, pełne łez i radości, stało się ulubionym tematem malarzy wszystkich wieków.

Wkrótce Anna poczęła i w podeszłym już wieku urodziła Córkę, której nadali imię Miriam - Maria. Według tradycji miało to miejsce w Jerozolimie, w domu przy sadzawce Betesda.

4. Ojciec Bogarodzicy

Joachim i Anna poświęcili Maryję Bogu. Gdy Maryja miała trzy lata, zgodnie ze ślubem, zaprowadzili Ją do świątyni i oddali na służbę Pańską. Tam Maryja wychowywała się wśród innych dziewcząt, aż do czasu zaślubin ze św. Józefem.

Joachim niedługo potem zmarł. Tradycja podaje, iż dożył około 80 lat i odszedł niedługo po ofiarowaniu Maryi, umierając śmiercią sprawiedliwych, otoczony czcią, choć nie doczekał narodzin Wnuka.

Jego grób od najdawniejszych czasów czczono w Jerozolimie, w Dolinie Jozafata, pod Bazyliką Zaśnięcia, obok grobu św. Anny i grobu Matki Bożej.

5. Kult

Kult św. Joachima rozwijał się na Wschodzie znacznie wcześniej niż na Zachodzie. Na Zachodzie wprowadził go papież Juliusz II w 1510 roku.

Kościół wspomina go razem z żoną - 26 lipca to liturgiczne wspomnienie Świętych Joachima i Anny, Rodziców NMP. Wcześniej Joachim miał osobne święta: 20 marca i 16 sierpnia.

Jest patronem małżonków, dziadków, ojców, rodzin, stolarzy i handlarzy lnem. Przyzywany jest w sprawach małżeństw bezdzietnych i w trudnych sprawach rodzinnych.

6. Ikonografia

Przedstawiany jest jako starszy mężczyzna z siwą brodą, najczęściej z Anną i małą Maryją. Jego atrybuty to: dwie gołębice - ofiara, którą złożył w świątyni, baranki, laska pasterska oraz księga.

Jest to święty cichej wierności. Nie wypowiedział w Piśmie Świętym ani jednego słowa, a jednak jego życie jest lekcją: iż Bóg pisze prosto choćby wtedy, gdy po ludzku wszystko wydaje się opóźnione i bezowocne. To właśnie z jego wierności i cierpliwego znoszenia upokorzenia Bóg wyprowadził początek historii Zbawienia.