Żywot Świętego Augustyna, Biskupa i Doktora Kościoła

Urodził się 13 listopada 354 roku w Tagaście w Afryce Północnej, dzisiejsza Algieria. Jego matka, święta Monika, była gorliwą chrześcijanką, która latami oblewała łzami jego zagubione drogi. Ojciec, Patrycjusz, poganin, był człowiekiem porywczym i ambitnym. Z tego domu wyniósł Augustyn dwa pragnienia, które miały rozerwać mu serce: pragnienie prawdy i pragnienie szczęścia.

1. Niespokojne serce młodości

Augustyn był dzieckiem niezwykle zdolnym. Wysłał go na studia do Kartaginy, stolicy afrykańskiej kultury i rozkoszy. Tam, jak sam napisze później w Wyznaniach, "przybyłem do Kartaginy, gdzie zewsząd kotłował się wokół mnie tygiel haniebnych miłości".

Porzucił wiarę matki. Związał się z kobietą, z którą żył 15 lat i miał syna Adeodata. Szukał prawdy w retoryce, która dawała mu sławę i pieniądze, w manicheizmie, który obiecywał proste wytłumaczenie zła, w sceptycyzmie, w astrologii. Został nauczycielem retoryki w Kartaginie, potem w Rzymie i w Mediolanie, na dworze cesarskim.

Wszystko miał, a niczego nie miał. Słynne jest jego wyznanie z tamtych lat: "Da mihi castitatem et continentiam, sed noli modo" - Daj mi czystość i wstrzemięźliwość, ale nie teraz. W jego duszy była pustka, której nie zapełniały ani kobiety, ani kariera, ani filozofie.

Matka Monika nieustannie szła za nim, modląc się i płacząc. Pewien biskup powiedział jej wtedy słowa, które stały się proroctwem: "Nie może zginąć syn tylu łez".

2. Nawrócenie - Tolle, lege!

Przełom nastąpił w Mediolanie. Tam Augustyn spotkał biskupa Ambrożego, wielkiego mówcę i intelektualistę, którego kazania zaczęły kruszyć jego uprzedzenia do Pisma Świętego. Ale intelekt nie wystarczył.

Miał 32 lata. Rozdarty, płakał w ogrodzie w Mediolanie. Usłyszał wtedy głos dziecka z sąsiedniego domu, śpiewającego: Tolle, lege! Tolle, lege! - Weź i czytaj! Weź i czytaj!

Otworzył na chybił trafił List do Rzymian i przeczytał: "Nie w hulankach i pijatykach, nie w rozpuście i wyuzdaniu, nie w kłótni i zazdrości. Ale przyobleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa i nie troszczcie się zbytnio o ciało, dogadzając żądzom" [Rz 13,13-14].

W jednej chwili mrok ustąpił. Był rok 386. Rok później, w noc paschalną 387 roku, Augustyn przyjął chrzest z rąk św. Ambrożego razem ze swoim synem Adeodatem. Monika, widząc spełnienie życia, zmarła kilka miesięcy później w Ostii, w drodze powrotnej do Afryki. Szczęśliwa.

3. Biskup w Hipponie

Augustyn chciał wieść życie ukryte, klasztorne w Tagaście. Ale Bóg chciał inaczej. W 391 roku, podczas pobytu w Hipponie, został niemal przymuszony przez wiernych do przyjęcia święceń kapłańskich. Pięć lat później, w 395 roku, został biskupem Hippony.

Przez 35 lat, aż do śmierci, był pasterzem w trudnych czasach. Upadek Cesarstwa Rzymskiego, najazdy Wandalów, spory teologiczne, które rozdzierały Kościół. Augustyn nie uciekł. Głosił kazania prawie codziennie, pisał listy, godził zwaśnionych, bronił ubogich, organizował życie wspólne duchowieństwa na wzór klasztorny.

Zmarł 28 sierpnia 430 roku w oblężonej przez Wandalów Hipponie. Legenda mówi, iż ostatnie dni spędził leżąc na łożu, mając wypisane na ścianie psalmy pokutne, które czytał płacząc. Miał 76 lat.

4. Doktor Łaski - dziedzictwo

Augustyn jest jednym z najpłodniejszych pisarzy w historii. Zostawił ponad 1000 dzieł.

Dwa są filarami kultury europejskiej:

1. Wyznania - Confessiones: Pierwsza w dziejach autobiografia duszy. Nie opisuje tylko faktów, ale historię serca szukającego Boga. Zaczyna się najsłynniejszym zdaniem: "Stworzyłeś nas dla siebie i niespokojne jest serce nasze, dopóki w Tobie nie spocznie."

2. Państwo Boże - De Civitate Dei: Napisane po splądrowaniu Rzymu przez barbarzyńców w 410 roku, gdy ludzie mówili, iż to chrześcijaństwo zniszczyło imperium. Augustyn tłumaczy, iż istnieją dwa państwa, dwie miłości: miłość siebie posunięta aż do pogardy Boga buduje Państwo Ziemskie, a miłość Boga posunięta aż do pogardy siebie buduje Państwo Boże. Historia jest walką tych dwóch miłości.

Jego teologia łaski, Trójcy Świętej, Kościoła i sakramentów ukształtowała całe Zachodnie Chrześcijaństwo. Kościół nadał mu tytuł Doktora Łaski.

Dlaczego jest nam tak bliski?

Bo Augustyn nie jest świętym z witraża, który nigdy nie upadł. Jest świętym, który upadł bardzo nisko i wie, co to znaczy być grzesznikiem. Jest patronem ludzi szukających prawdy, wątpiących, nawróconych, teologów i drukarzy.

Jego życie pokazuje, iż świętość nie jest brakiem słabości, ale wytrwałą walką i pozwoleniem Bogu, by to On zwyciężył w nas, gdy my już nie mamy sił.

W Kościele wspominamy go 28 sierpnia.

"Późno Cię ukochałem, Piękności tak dawna a tak nowa, późno Cię ukochałem! Byłeś wewnątrz, ja byłem na zewnątrz i tam Cię szukałem..."[Wyznania][X][27]