Żywot św. Wawrzyńca z Brindisi, prezbitera i doktora Kościoła

Wspomnienie liturgiczne: 21 lipca

Doktor Apostolski

Dzieciństwo i powołanie

Przyszedł na świat 22 lipca 1559 roku w Brindisi, w Królestwie Neapolu, jako Giulio Cesare Russo. Jego rodzice, Guglielmo Russo i Elisabetta Masella, byli ludźmi głęboko wierzącymi. Ojciec zmarł, gdy chłopiec miał 12 lat, a matka niedługo potem. Osieroconym Giulio zaopiekowali się krewni i ojcowie franciszkanie konwentualni z Brindisi, u których pobierał pierwsze nauki. Już wtedy zadziwiał pamięcią i zdolnością do języków.

Mając 14 lat przeniósł się do Wenecji do wuja, kapłana, i tam kontynuował naukę w kolegium prowadzonym przez duchownych. W 1575 roku, w wieku 16 lat, wstąpił do Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów w Weronie. Przyjął imię zakonne Wawrzyniec. Od początku wyróżniał się niezwykłą ascezą, pokorą i inteligencją.

Studiował filozofię i teologię w Padwie, gdzie stał się mistrzem języków. Oprócz włoskiego, łaciny i greki, biegle opanował hebrajski, aramejski, chaldejski, niemiecki, czeski i francuski. Mówiono, iż znał tak dobrze hebrajski, iż rabini brali go za jednego ze swoich.

Kapłan, kaznodzieja i uczony

Święcenia kapłańskie przyjął w 1582 roku. Przełożeni gwałtownie powierzyli mu urząd kaznodziei i lektora teologii. Jego kazania były wydarzeniem. Mówił z ogniem, ale i z ogromną erudycją biblijną. Potrafił godzinami komentować Pismo Święte z pamięci, cytując teksty oryginalne.

Na polecenie papieża Klemensa VIII głosił kazania do Żydów w Rzymie. Czynił to z taką znajomością Tory i Talmudu oraz z takim szacunkiem, iż wielu z nich się nawróciło. Był też nieustraszonym polemistą w czasach reformacji. Wysyłano go do Niemiec, Austrii i Czech, by umacniał katolików i prowadził dysputy z protestantami. Jego łagodność, a jednocześnie żelazna logika, przyniosły mu przydomek "młota luteranów".

Generał zakonu i dyplomata

W zakonie pełnił najwyższe urzędy. Był kilkakrotnie prowincjałem, definitorem generalnym, a w latach 1602-1605 generałem całego zakonu kapucynów. Jako generał zreformował konstytucje, wizytował klasztory pieszo w całej Europie i dbał o poziom studiów.

Jego świętość szła w parze z talentem dyplomatycznym. Papieże i cesarze powierzali mu najtrudniejsze misje. Cesarz Rudolf II i Filip III Hiszpański prosili go o mediacje w sporach między książętami katolickimi.

Najbardziej znany epizod jego życia to rok 1601. Na prośbę cesarza został kapelanem wojsk chrześcijańskich w wojnie z Turkami. W bitwie pod Székesfehérvár, na Węgrzech, wojska chrześcijańskie były dwukrotnie mniej liczne. Wawrzyniec, uzbrojony jedynie w krucyfiks, stanął na czele armii i poprowadził ją do szturmu. Mimo gradu strzał, wyszedł bez szwanku, a bitwa zakończyła się spektakularnym zwycięstwem. Żołnierze byli przekonani, iż widzieli go unoszącego się nad polem bitwy.

Ostatnie lata i śmierć

Po złożeniu urzędu generała nie szukał odpoczynku. Wciąż głosił misje ludowe we Włoszech, zakładał klasztory, m.in. w Pradze, Wiedniu i Grazu. Był mistykiem. Często podczas odprawiania Mszy Świętej wpadał w ekstazę, która trwała godzinami. Bracia musieli czasem przerywać mu Mszę, bo nie był w stanie jej dokończyć ze wzruszenia.

W 1619 roku, mimo choroby i skrajnego wyczerpania, podjął się misji do króla Hiszpanii Filipa III, by wstawić się za uciśnionymi mieszkańcami Neapolu. Misja się powiodła, ale była jego ostatnią. Zmarł w drodze powrotnej, w Lizbonie, 22 lipca 1619 roku, w dniu swoich 60. urodzin. Został pochowany w klasztorze klarysek w Villafranca del Bierzo w Hiszpanii.

Chwała ołtarzy

Zostawił po sobie ogromną spuściznę literacką: 15 tomów kazań, komentarze biblijne, traktaty polemiczne. Jego dzieła zebrane zajmują 8 opasłych tomów.

• Beatyfikowany w 1783 roku przez Piusa VI

• Kanonizowany 8 grudnia 1881 roku przez Leona XIII

• 19 marca 1959 roku papież Jan XXIII ogłosił go Doktorem Kościoła, nadając mu tytuł Doctor Apostolicus – Doktor Apostolski, ze względu na jego apostolską gorliwość i głębię nauki o Piśmie Świętym.

Patron i przesłanie

Jest patronem Brindisi, zakonu kapucynów, bibliotekarzy i wojsk. Do dziś kapucyni uważają go za wzór zakonnika, który połączył kontemplację z najbardziej czynnym apostolstwem.

Życie św. Wawrzyńca pokazuje, iż prawdziwa uczoność nie oddala od Boga, ale do Niego prowadzi. Był człowiekiem, który mógł rozmawiać z cesarzami i z prostymi chłopami, cytować rabina Rasziego i pocieszyć umierającego żołnierza. A wszystko to z krzyżem w ręku.