Żywot Św. Jacka Odrowąża, Kapłana

Św. Jacek Odrowąż OP - Apostoł Słowian, Światło ze Śląska

1. Pochodzenie i młodość

Urodził się w Kamieniu Śląskim na Opolszczyźnie, krótko przed rokiem 1200 - tradycja podaje rok 1183. Pochodził ze szlachetnego i możnego rodu Odrowążów, pieczętującego się herbem Odrowąż.

W rodzinie tej wiara i służba Kościołowi były tradycją. Jego stryjem był Iwo Odrowąż, kanclerz księcia Leszka Białego, a później biskup krakowski. Krewnymi byli mu także bł. Czesław - jego towarzysz zakonny, bł. Bronisława i Jan Prandota.

Pierwsze nauki pobierał w szkole katedralnej w Krakowie. Po jej ukończeniu przyjął święcenia kapłańskie i został kanonikiem katedralnym w Krakowie przed rokiem 1219. Prawdopodobnie studiował też teologię i prawo kanoniczne w Paryżu i Bolonii.

2. Spotkanie ze św. Dominikiem

W 1220 roku biskup Iwo udał się do Rzymu. Zabrał ze sobą Jacka, Czesława i innych kleryków.

Tam byli świadkami wielkich znaków: lewitacji św. Dominika Guzmana podczas Mszy Świętej i wskrzeszenia chłopca po upadku z konia. Zachwyceni charyzmatem Założyciela Zakonu Kaznodziejskiego, poprosili o przyjęcie do Zakonu. Jacek odbył krótką formację u samego św. Dominika, złożył śluby w 1221 roku i stał się pierwszym Polakiem w nowo powstałym Zakonie Dominikańskim.

Iwo Odrowąż poprosił św. Dominika o wysłanie zakonników do Polski, a Dominik wyraził życzenie, aby do Zakonu wstąpiło kilku Polaków - jednym z nich był Jacek.

3. Apostoł Słowian

Wczesną wiosną 1221 roku Jacek wyruszył z Rzymu do Polski. W drodze zakładał pierwsze klasztory - we Fryzaku w Karyntii, gdzie przebywał około 6 miesięcy, w Pradze, Znojmie, Ołomuńcu, Wrocławiu.

Do Krakowa pierwsi dominikanie pod wodzą Jacka przybyli jesienią 1221 roku, 1 listopada. Biskup Iwo przekazał im kościół Św. Trójcy. Tam Jacek został przełożonym polskich dominikanów.

Stamtąd rozpoczął wielką misję, dlatego Kościół nazywa go Apostołem Słowian i Apostołem Północy:

• 1225 r. - Pomorze: Założył klasztor w Gdańsku przy kościele św. Marcina.

• 1228 r. - Paryż: Na kapitule generalnej w Paryżu ustanowiono polską prowincję dominikanów. Pracowało w niej już 50 braci.

• 1228-1233 r. - Ruś: Udał się do Kijowa, gdzie założył klasztor przy kościele Najświętszej Marii Panny i ewangelizował przez kilka lat.

• 1233 r. - Prusy: Na prośbę księcia Konrada Mazowieckiego podjął misję wśród Prusów, współpracując z nowo sprowadzonymi Krzyżakami.

Prowadził życie niezwykle aktywne, wielokrotnie przemierzał Polskę pieszo, niosąc wszędzie Słowo Boże. Już za życia otaczała go sława cudotwórcy i człowieka głębokiego kultu Matki Bożej.

4. Cud z Matką Bożą Jackową

Najsłynniejszy epizod jego życia dał mu atrybuty, z jakimi przedstawia się go w ikonografii: monstrancję i figurę Matki Bożej.

Legenda głosi, iż podczas najazdu Tatarów na Kijów w 1240 roku, Jacek ratował z płonącego kościoła Najświętszy Sakrament. Gdy już wychodził, usłyszał głos z ciężkiej, kamiennej figury Maryi:

„Jacku, zabierasz Syna, a zostawiasz Matkę?”

Mimo ogromnego ciężaru, wziął na ręce i monstrancję, i figurę. Obie ocalały. Figura, zwana do dziś Matką Bożą Jackową, znajduje się w krakowskim kościele dominikanów. Mówi się też, iż przeszedł suchą stopą przez Dniepr, gdy uciekał z Kijowa.

5. Śmierć, kult i kanonizacja

Ostatnie kilkanaście lat życia spędził w klasztorze krakowskim przy Trójcy Świętej. Zmarł 15 sierpnia 1257 roku w Krakowie, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, którą tak kochał.

Szybko został otoczony kultem wiernych. W 11 lat po śmierci zaczęto spisywać księgę jego cudów - Liber miraculorum.

W poczet świętych zaliczył go papież Klemens VIII 17 kwietnia 1594 roku w Rzymie. Był siódmym dominikaninem i piątym Polakiem wyniesionym na ołtarze.

Kościół wspomina go 17 sierpnia. Jest patronem Polski, archidiecezji katowickiej i diecezji opolskiej, Polskiej Prowincji Dominikanów, a także - co interesujące - piłkarzy i osób zagrożonych utonięciem.

Litania ku jego czci nazywa go: Ojcem polskich braci kaznodziejów, Odnowicielem życia chrześcijańskiego w Polsce i Darem proroctwa ozdobionym.