Warszawa: poświęcenie nowych antimensionów​​​​

W sobotę 20 czerwca 2026 roku przed św. Liturgią sprawowaną w katedrze św. Marii Magdaleny w Warszawie Jego Eminencja, metropolita warszawski i całej Polski Sawa przewodniczył obrzędowi poświęcenia nowych antimensionów. Jego Eminencji asystowali: arcybiskup bielski Grzegorz, biskup hajnowski Paweł oraz kler katedry. Poświęcone atimensiony trafią do parafii Diecezji Warszawsko–Bielskiej. Przez najbliższy tydzień, na nowo poświęconych antimensionach sprawowana będzie św. Liturgia. Obrzęd poświęcenia antimensionu, oprócz stosownych modlitw i psalmów, składa się z pokropienia wodą różaną, namaszczenia św. mirem, uroczystego przeniesienia relikwii i umieszczenia ich w specjalnie przygotowanym miejscu. Ostatnie poświęcenia antimensionów w Warszawie miało miejsce 30 grudnia 2023 roku

Antimension (cs. antimins) to prostokątna, jedwabna lub lniana tkanina, przedstawiająca scenę złożenia Chrystusa do grobu z umieszczonymi w czterech rogach wizerunkami ewangelistów. zwykle w centralnej lub górnej części antimensionu, w specjalnie przygotowanej niszy, umiejscowiona jest cząsteczka świętych relikwii. Natomiast w dolnej jego części zawarta jest informacja o dacie i biskupie, który dokonał poświęcenia oraz do jakiej parafii został przeznaczony. Antimension zawsze jest podpisany przez biskupa diecezji. Bez antimensionu niemożliwe jest sprawowanie św. Liturgii. zwykle umieszczony jest w prezbiterium na prestole pod Ewangeliarzem. Pierwotnie słowo antimension oznaczało przenośny stół, który przeznaczony był do sprawowania św. Eucharystii poza świątynią. We współczesnym znaczeniu antimension pojawił się w okresie ikonoklazmu. Zwolennicy obrazoburstwa odrzucali szacunek oddawany nie tylko ikonom, ale także świętym relikwiom. W związku z powyższym, podczas poświęcenia nowych świątyń nie umieszczano relikwii w prestole. Co więcej, w niektórych poświęconych wcześniej świątyniach relikwie usuwano z prestoła. Zachowując tradycję, zgodnie z którą w pierwszych wiekach chrześcijaństwa św. Eucharystia była sprawowana na grobach męczenników, ortodoksi zaczęli sprawować św. Liturgię poza cerkwią na antimensionie. Po zwycięstwie nad ikonoklazmem zaczęto wykorzystywać antimensiony podczas odprawiania św. Eucharystii w świątyniach, które nie posiadały relikwii umieszczonych w prestole. Od XII wieku sprawowanie św. Liturgii na antimensionie stało się cerkiewną normą. Jako, iż kapłan nie sprawuje św. Liturgii w swoim imieniu, a reprezentuje biskupa w danej parafii, antimension jest „dowodem”, iż w tej świątyni Liturgia sprawowana jest z błogosławieństwa i w imieniu biskupa diecezji.

zdjęcia: protodiakon Igor Kutovyi