Ukryte Energie- motywy New Age w dekoracjach wnętrz krakowskich kościołów postmodernistycznych / KlaudiaRogowicz

Ukryte energie, motywy New Age w dekoracjach wnętrz krakowskich kościołów postmodernistycznych

Filozofia New Age, od czasu pojawienia się, wzbudza kontrowersje w Kościele Katolickim. Bywa krytykowana za synkretyzm, monizm, idolatrię, a choćby demonizm. Z drugiej strony spora grupa duchownych i świeckich stara się dostosowywać jej idee do katolickiego ducha . Biskup Bolesław Pylak wspiera otwarcie cech bioenergoterapeutów , siostra Mariusza leczy dzięki reiki, nie wspominając badającego życie pozagrobowe francuskiego księdza Francoisa Brune , znanego z ziołolecznictwa i przepowiedni ojca Klimuszkę czy w końcu klasztory prowadzące medytację chrześcijańską
Dziedziną, na którą New Age wpłynął najbardziej, była sztuka. Omówione w tekście kościoły ( za wyjątkiem modernistycznej świątyni św. Stanisława Kostki posiadającego wystrój z lat 80-tych XX wieku.), powstały po okresie lat 60, przypadających na postmodernizm i największy okres rozkwitu New Age. Stwarza to duże prawdopodobieństwa istnienia jego elementów w architekturze sakralnej.
Wnętrze wspomnianego przed chwilą kościoła św. Stanisława Kostki może stanowić wzorcowy przykład. Jego witraże posiadają w większości motywy kwiatowo- geometryczne, z domieszką zwierzęcych. Zdają się zatapiać w kolorach. Tego typu koncepcje możemy podziwiać u artystów zajmujących się sztuką Nowej Ery, zarówno tradycyjnych jak i tych „pracujących z energiami”. Z podobną ideą możemy spotkać się w kościele bł. Anieli Salawy, barwy witraży znajdujących się w nim przybierają ciepłe i pastelowe barwy, w przeciwieństwie do buchających kolorami dzieł z kościoła św. Stanisława Kostki, również więcej w nich abstrakcji.
Jeszcze ciekawiej prezentuje się mozaika w prezbiterium. Chrystus z rozpostartymi ramionami unosi się między kulą ziemską a Niebem, mając po bokach słońce i księżyc- często pojawiające się w symbolice New Age motywy męsko-żeńskie. Niebo składa się z trzech kręgów, pierwszego- zapełnionego świętymi, drugiego-pokrytego abstrakcyjnym wzorem i trzeciego- słońca, tymczasem Ziemia jest okryta czerwoną aurą przypisywaną słabej kondycji psychofizycznej i gniewowi. Jednym słowem, Jezus przychodzi zbawić świat od zła, zarówno mężczyzn i kobiety, by zaprowadzić ich do Nieba. Wracając do motywu kręgów, są one znanym symbolem drogi do zaświatów, poziomów energetycznych zwanych fokusami , do których trafia człowiek o określonym życiorysie. Idee fokusów stworzyli Robert Monroe i jego uczeń Bruce Moen (wielokrotnie goszczący również w Krakowie), propagujący techniki uzyskiwania odmiennych stanów świadomości poprzez „wychodzenie z ciała” (OOBE). Zupełnie identyczny motyw znajdziemy w prezbiterium kościoła św. Jana Kantego. Przedstawia niemalże identyczną rzeźbę Chrystusa umieszczoną na tle okrągłej mozaiki złożonej z koncentrycznych kręgów ze słabo zaznaczonym światłem na końcu. Do podobnej, zaświatowej, koncepcji należy również zaliczyć witraże kościoła Miłosierdzia Bożego w Prokocimiu, postacie świętych wpisane są w błękitne, koncentryczne kręgi, przywodzące na myśl rodzaj tunelu.
Obiektem zdecydowanie wymykającym się opisanym tutaj , jest witraż w prezbiterium kościoła Matki Bożej Ostrobramskiej. Stanowi rozchodzące się w górę płomienie z dominującą czerwienią, można tu szukać analogii z dużymi witrażami wcześniej już wspomnianego kościoła św. Jana Kantego, w przeciwieństwie do niego są jedynie rodzajem strumieni światła, znanymi z malarstwa Grażyny Sybirskiej- Wilk. Witraż w Wieczystej to prawdziwy obraz tysiąca żywych barw, rodzaj drabiny duchowej, często występujący w medytacjach z energiami itp.
Kwestia wspomnianych w tekście kościołów, jak i położonych w innych miejscach Krakowa to swoista terra incognita i wymaga dalszych badań min. and biografiami artystów tworzących wnętrza oraz innych nieopisanych w tekście obiektów tj. kaplic wewnętrznych, domów pogrzebowych i kaplic cmentarnych. Te dwie ostatnie mogą dostarczyć ciekawych spostrzeżeń na temat motywów zaświatowych.
Kościoły mogą również stać się elementami turystyki ezoterycznej, tak jak, czakram wawelski i kopiec Krakusa. Służyć temu może stworzenie specjalnego szlaku jak i promocja wyżej wymienionych miejsc w magazynach New Age’owych takich jak „Nieznany Świat”, „Czwarty Wymiar”, „Wróżka” i „Szaman”. Dobrą grupą targetową stanowiliby turyści z Zachodu, gdzie idee New Age są żywe i popularne.
Historyków i socjologów może zainteresować wpływ New Age na posoborowy Kościół, jak i jego działalność na terenie Krakowa i okolic oraz jego związków z życiem religijnym miasta.
Może przynieść to interesujące wnioski i badań zupełnie nieznane aspekty miejskiej duchowości i jej obecności w życiu i sztuce.