Stawać się wolnym

Czy wolność to tylko brak ograniczeń, czy może zdolność do oddania życia? W czwartej konferencji rekolekcji watykańskich bp Erik Varden demaskuje współczesne pułapki ideologiczne i przywołuje św. Bernarda, by pokazać, iż prawdziwie wolny jest tylko ten, kto potrafi kochać „miłością ukrzyżowaną”.

Więcej artykułów o Kościele znajdziesz na stronie głównej: ewtn.pl

Źródło: https://coramfratribus.com/life-illumined/ EWTN Polska
Photo credit: EWTN Polska
Tekst został przetłumaczony i opracowany na podstawie oryginalnych materiałów źródłowych przez EWTN Polska.
Jeśli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się do newslettera.

Pojęcie „wolności” stało się w dyskursie publicznym tematem spornym. Wolność jest dobrem, do którego wszyscy dążymy; buntujemy się przeciwko wszystkiemu, co grozi jej ograniczeniem lub zamknięciem w ciasnych ramkach. W rezultacie słownictwo dotyczące wolności stało się niezwykle skutecznym narzędziem retorycznym.

Wystarczy cień sugestii, iż wolność jakiejś grupy jest zagrożona, by natychmiast wywołać falę oburzenia w internecie. Może to choćby wyprowadzić ludzi na place i ulice.

Wiele nurtów politycznych w Europie posługuje się dziś żargonem wolności, co rodzi napięcia. To, co jedna część społeczeństwa postrzega jako „wyzwalające”, inni uważają za opresyjne. Tworzą się przeciwstawne obozy, a obie strony trzymają wysoko sztandary z napisem „wolność”. Z niekompatybilnych programów rzekomego wyzwolenia rodzą się gorzkie konflikty.

Wyzwanie dla chrześcijan

Taki stan rzeczy stanowi wyzwanie dla chrześcijan. najważniejsze jest uściślenie, co mamy na myśli, gdy w kontekście wiary mówimy o staniu się wolnym. Robi to św. Bernard, komentując werset: „On sam cię wyzwoli z sideł myśliwego i od zgubnego słowa” (Ps 91,3).

Dla Bernarda jest oczywiste, iż prawdziwa wolność nie jest „naturalna” dla upadłego człowieka. To, co wydaje nam się naturalne, to stawianie na swoim, zaspokajanie własnych pragnień i realizowanie planów bez żadnych przeszkód, a także obnoszenie się i bycie chwalonym za błyskotliwość naszych własnych idei. Bernard, zwracając się do człowieka w tym stanie ułudy, bywa rozkosznie sarkastyczny. Pyta: „Za kogo ty się uważasz, mądralko?! Stałeś się zwierzęciem, na które zastawiono sidła”.

Fakt, iż tak łatwo dajemy się podejść, iż wciąż wpadamy w te same stare pułapki – choć doskonale wiemy, gdzie leżą – jest dla niego wystarczającym dowodem na to, iż nie jesteśmy wolni. Nie potrafimy o własnych siłach miarowo postępować ku prawdziwemu celowi naszego życia, wydani zamiast tego na pastwę wszelkiego rodzaju przeszkód i rozproszeń.

Rewolucja Ukrzyżowanej Miłości

Zakotwiczając rozumienie wolności w „Tak!” Syna wobec woli Ojca, Bernard dokonuje rewolucji w naszym pojmowaniu tego, co to znaczy być wolnym. W wolności chrześcijańskiej nie chodzi o zdobywanie świata siłą; chodzi o kochanie świata miłością ukrzyżowaną – miłością tak wielkoduszną, by sprawiła, iż dobrowolnie zechcemy, zjednoczeni z Chrystusem, oddać za ten świat życie, aby mógł on zostać wyzwolony.

Należy zachować czujność, gdy wolność – wzięta jako zakładniczka siły – jest manipulowana jako środek do legitymizacji działań bezosobowych podmiotów, takich jak „Partia”, „Gospodarka”, czy choćby „Historia”. W chrześcijańskim sposobie myślenia żadna opresyjna polityka nie może zostać odkupiona przez powoływanie się na ideologiczną „wolność”. Jedyną sensowną wolnością jest ta osobowa; a wolność jednej osoby nie może znosić wolności drugiej.

Przyjęcie chrześcijańskiej idei wolności oznacza zgodę na cierpienie. Kiedy Chrystus mówi nam: „Nie stawiajcie oporu złemu”, nie prosi nas o przyzwalanie na niesprawiedliwość. Pozwala nam dostrzec, iż sprawie sprawiedliwości najlepiej służy czasem cierpienie dla niej, przy jednoczesnej odmowie odpowiadania siłą na siłę.

Naszym emblematem wolności pozostaje Syn Boży, który „ogołocił samego siebie”.

słowa kluczowe: wolność osobista, św. Bernard z Clairvaux, rekolekcje watykańskie 2026, ideologia, Psalm 91, ogołocenie, kenosis, miłość ukrzyżowana, manipulacja wolnością, bp Erik Varden.