1 godzina temu
Biały dym nad Kaplicą Sykstyńską 8 maja 2025 roku zwiastował trzęsienie ziemi, którego świat potrzebował. Pierwsze dwanaście miesięcy pontyfikatu Leona XIV udowodniło, iż nowoczesność w Watykanie nie musi oznaczać zdrady Tradycji. Amerykański sukcesor św. Piotra połączył precyzję administratora z płomienną wiarą, stawiając czoła wyzwaniom XXI wieku.
Więcej artykułów o Kościele znajdziesz na stronie głównej: ewtn.pl
Źródło: Jan Brewczyński, EWTN Polska | 8 maja 2026 |Photo credit: Daniel Ibáñez/EWTN News
Tekst został przetłumaczony i opracowany na podstawie oryginalnych materiałów źródłowych przez EWTN Polska.
Jeśli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się do newslettera.
Rok temu zadawaliśmy sobie pytanie: Kiedy wybiorą papieża? Jaki będzie nowy pontyfikat? Kiedy 8 maja 2025 roku, około godziny 18, nad Kaplicą Sykstyńską uniósł się biały dym, mało kto spodziewał się zobaczyć Amerykanina, Roberta Francisa Prevosta.
Pontyfikat Leona XIV zaczął się pod znakiem ogromnych oczekiwań i jeszcze większej niepewności. Zmiany w Banku Watykańskim i Kurii Rzymskiej. Podróże apostolskie na Bliski Wschód, do Monako i Afryki. Pierwsza encyklika i wiele więcej. Przypomnijmy sobie co wydarzyło się w ostatnich dwunastu miesiącach.
Maj: Biały dym i znak jedności
Wybór Roberta Prevosta był wynikiem krótkiego konklawe. Nowy papież już w pierwszym wystąpieniu na balkonie Bazyliki św. Piotra pokazał czego możemy spodziewać się po jego pontyfikacie. Jego bogatszy niż Franciszka strój wskazywał na powrót do tradycji, choć podobnie jak poprzednik nie nosi czerwonych butów.
Zarazem przyjmując imię Leona XIV, wyraził jasną deklarację troski o sprawy społeczne. W homilii podkreślał potrzebę pokoju, którą niesie nam Zmartwychwstały. Wygłaszając część przemówienia po hiszpańsku wyciągnął ręce do olbrzymiej części świata.
9 maja w homilii podczas mszy odprawionej w Kaplicy Sykstyńskiej, mówiąc do kardynałów skupił się na Chrystusie i potrzebie ewangelizacji. W niedzielę 11 maja chwycił za serca śpiewając Regina Caeli.
Kluczowym momentem miesiąca była uroczysta inauguracja pontyfikatu, która odbyła się 18 maja, w 105 rocznicą urodzin Papieża z Polski. Papież podkreślił, iż został wybrany bez własnej zasługi i z bojaźnią przychodzi jako brat chcąc być sługą naszej wiary. Zaapelował również, aby naszym wielkim pragnieniem był „Kościół zjednoczony, znak jedności i komunii, który staje się zaczynem pojednanego świata„.
Podczas inauguracji Leon XIV zaskoczył wielu, decydując się na użycie ornatu i pastorału znanego nam z pontyfikatu Jana Pawła II. Jednak warto przypomnieć, iż pastorał, którego używał papież Polak nie został stworzony dla niego.
Ferula
Papieski pastorał został wykonany przez neapolitańskiego rzeźbiarza Lello Scorzellego na zamówienie papieża Pawła VI, po raz pierwszy pojawił się publicznie 8 grudnia 1965 roku na Placu św. Piotra – na zakończenie drugiego Soboru Watykańskiego. Korzystał z niego również Jan Paweł I, a także Benedykt XVI.
Ferula została wypożyczona z Sanktuarium Świętego Jana Pawła II w Krakowie do Watykaniu również dla papieża Franciszka, pod koniec jego pontyfikatu. Pastorał od sierpnia 2025 znowu znajduje się w krakowskim sanktuarium.
Koniec maja, początek czerwca
24 maja Leon XIV spotkał się z niemal pięcioma tysiącami przedstawicieli Kurii Rzymskiej. W przemówieniu papież podkreślił rangę kurii, która trwa mimo, iż papieże przemijają. W niedzielę 25 maja papież objął bazylikę św. Jana na Lateranie – siedzibę biskupa Rzymu.
W ostatnim tygodniu maja w Rzymie odbywał się jubileusz Rodzin, dzieci, dziadków i osób starszych. Na jego zakończenie, 1 czerwca powiedział m.in. „z sercem przepełnionym wdzięcznością i nadzieją, chciałbym przypomnieć wszystkim parom małżeńskim, iż małżeństwo nie jest ideałem, ale miarą prawdziwej miłości między mężczyzną i kobietą, miłości całkowitej, wiernej i płodnej. Ta miłość czyni was jednym ciałem i uzdalnia was na obraz Boga do przekazywania daru życia”. Zaś dziadkom przypomniał, iż są wzorami wiary.
29 maja, po raz pierwszy jako papież, udał się do Castel Gandolfo, by odwiedzić projekt 'Miasteczko Laudato si” i przy okazji pałac papieski. Projekt ekologiczno-edukacyjny inspirowany encykliką Franciszka został zainaugurowany w lutym 2023 roku. Pałac Apostolski w miejscowości nad jeziorem Albano, w którym przebywali kolejni papieże, został zamieniony na muzeum. Franciszek nigdy tam nie wypoczywał.
Czerwiec: Władza dla pokoju
W niespełna dwa miesiące papież Leon XIV przyspieszył wysiłki papieża Franciszka oraz wieloletnią dyplomację Watykanu inicjując jej nowe, wpływowe formuły. Po majowych rozmowach z Wołodymirem Zełenskim i przedstawicielami USA, nastał czas na rozmowę z prezydentem Rosji.
4 czerwca Watykan opublikował niecodzienne publiczne podsumowanie rozmowy telefonicznej między papieżem Leonem a prezydentem Rosji Władimirem Putinem. Papież wezwał w niej Putina do wykonania gestu na rzecz pokoju i omówił kwestie humanitarne, w tym wymianę więźniów i korytarze pomocowe.
W Wigilię Zesłania Ducha Świętego, 7 czerwca papież przypomniał, iż „Ewangelizacja, drodzy bracia i siostry, nie jest naszą próbą podbicia świata, ale nieskończoną łaską, która promieniuje z życia przemienionego przez Królestwo Boże. (…) Ewangelizacja jest zawsze dziełem Boga. (…) Wyzwania stojące przed ludzkością będą mniej przerażające, przyszłość mniej mroczna, a rozeznawanie mniej skomplikowane… jeżeli razem będziemy posłuszni Duchowi Świętemu!”
Podczas swojego pierwszego zwyczajnego konsystorza publicznego, który odbył się 13 czerwca, papież Leon XIV wraz z członkami Kolegium Kardynalskiego przekazał światu istotną wiadomość: kanonizacje błogosławionego Pier Giorgio Frassatiego i błogosławionego Carlo Acutisa odbędą się 7 września 2025 roku.
Czerwiec upłynął również pod hasłem jubileuszu sportowców. Sportowcy ze wszystkich kontynentów – olimpijczycy, paraolimpijczycy, młodzież i rodziny – zebrali się w Rzymie, aby świętować wiarę i sport. Dzięki Leonowi XIV jubileusz nabrał rozgłosu. Papież, mający zamiłowanie do tenisa, jeszcze jako kard. Prevost przychodził na siłownię co najmniej trzy razy w tygodniu.
Wzrok światowych mediów przykuł również jubileusz rządzących. Wówczas Papież Leon nawiązując do słów Piusa XI nazwał politykę „najwyższą formą miłości”. W wydarzeniu wzięły udział delegacje z ponad 68 krajów. Ten wyjątkowy jubileuszowy weekend był potwierdzeniem dialogu Kościoła z władzą świecką. Wśród uczestników znaleźli się m.in. premier Włoch Giorgia Meloni. Papież Leon XIV przestrzegł rządzących, iż lekceważenie wołania ubogich prowadzi do niesprawiedliwości i wojny, a zadaniem władz państwowych jest promowanie sprawiedliwego podziału dóbr – jako drogi do pokoju.
Mniejszą uwagę mediów przykuł jubileusz powołań, gdy papież spotkał się z seminarzystami i kapłanami. Podczas przepięknej uroczystości Apostołów Piotra i Pawła, papież Leon nałożył paliusze na ramiona 54 arcybiskupów.
Lipiec: Włoskie wakacje
Odwiedzając „Lato Dzieci w Watykanie” Ojciec Święty podzielił się refleksjami na temat własnego dzieciństwa – wspominając poranne Msze Święte i swoją służbę ministranta od szóstego roku życia. Podkreślił, iż te doświadczenia ukształtowały wczesne przyjaźnie i nauczyły go, iż „Jezus jest najlepszym przyjacielem ze wszystkich”. Jednak lipiec to przede wszystkim dwa hasła – Castel Gandolfo i Jubileusz Młodych.
Po 13 latach papież powrócił do wakacyjnej rezydencji. Nie dziwi zatem, iż Anioł Pański z Leonem XIV w Castel Gandolfo był wielkim świętem dla położonego nad jeziorem miasteczka. Z „naturalnej katedry” papież apelował o dbanie o nasz wspólny dom, a także dziękował tym, którzy wprowadzają w życie encyklikę Laudato Si.
Choć dowiedzieliśmy się o tym dopiero we wrześniu, to 8 lipca Ojciec Święty zlikwidował diecezje Xiwanzi i Xuanhua, tworząc nową diecezję Zhangjiakou i mianował jej pierwszym biskupem – w ramach tymczasowego porozumienia z rządem chińskim – ks. Józefa Wang Zhengui.
W dniach 10-11 lipca w Rzymie odbyła się czwarta doroczna konferencja na temat odbudowy Ukrainy, w której wzięło udział ponad 100 delegacji i ponad 2000 przedstawicieli rządów, społeczeństwa obywatelskiego i biznesu. Przed konferencją, 9 lipca, papież Leon XIV przyjął na prywatnej audiencji ukraińskiego prezydenta Wołodymyra Zełeńskiego. Ponownie zapewnił, iż Watykan jest gotów na przyjęcie przedstawicieli obu stron konfliktu w ramach rozmów pokojowych.
W ramach Jubileuszu Cyfrowych Misjonarzy i Katolickich Influencerów, 29 lipca papież spotkał się z ewangelizatorami używającymi najnowszych aplikacji. Na wstępie podkreślił, iż ich zadaniem jest niesienie Pokoju Chrystusa.
Również 29 lipca rozpoczął się Jubileusz Młodych. Poniedziałkowa msza nie była sprawowana przez Leona XIV, jednak Ojciec Święty pokazał, iż lubi zaskakiwać. Gdy pierwsi młodzi powoli zaczęli zbierać się do opuszczenia placu Świętego Piotra, cały na biało wjechał pozdrawiając tłum. Po czym w krótkim przemówieniu podkreślił rolę młodych w niesieniu nadziei.
– Módlmy się o pokój i bądźmy świadkami pokoju Jezusa Chrystusa, świadkami pojednania i tego „światła świata”, którego wszyscy poszukujemy. – zakończył, udzielił błogosławieństwa i życząc dobrego tygodnia zapowiedział spotkanie na Tor Vergata.
Sierpień: Włoskie wakacje ciąg dalszy
25 lat po Światowych Dniach Młodzieży z Janem Pawlem II, Leon XIV w towarzystwie młodych wniósł krzyż do prezbiterium utworzonego na Tor Vergata w Rzymie. Następnie przekazał go jednemu z młodych towarzyszy. Tak rozpoczęło się sobotnie czuwanie w ramach kulminacyjnego Jubileuszu 2025 roku. Nasze relacje z tego Jubileuszu i Casa Polonia znajdują się w specjalnej playliście na YouTube.
W sierpniu Leon XIV głównie przebywał w letniej rezydencji w Castel Gandolfo. Jednak udał się również do Albano – swojej diecezji suburbikarnej, na którą został „przeniesiony” przez Franciszka zaledwie 6 lutego 2025. Tam odprawił mszę świętą, a także zjadł obiad z członkami diecezjalnego Caritas i ich podopiecznymi.
Oczywiście, podobnie jak w innych miesiącach, spotykał się z przedstawicielami różnych grup i politykami, o czym nie wspominam, aby nie przedłużać artykułu.
Wrzesień: Święta młodzież
W niedzielę 7 września papież Leon XIV kanonizował pierwszych dwóch świętych swojego pontyfikatu: Carlo Acutisa i Piera Giorgia Frassatiego. Był to długo oczekiwany moment, zwłaszcza iż pierwotne daty kanonizacji obu świętych zostały przełożone. Matka Carla, Antonia, wraz z mężem i dziećmi, mogła z dumą obserwować, jak jej syn zostaje ogłoszony pierwszym świętym z pokolenia millenialsów.
Plac św. Piotra wypełniło ponad 70 000 wiernych, z których wielu zajęła te miejsca wczesnym rankiem. Wielu młodych ludzi nocowało na miejscu, na Placu św. Piotra, by zapewnić sobie miejsca na uroczystości.
14 września papież Leon XIV przewodniczył ekumenicznej uroczystości upamiętniającej męczenników i świadków wiary XXI wieku w rzymskiej bazylice św. Pawła za Murami. W liturgii wzięli udział przywódcy prawosławni, wschodni i protestanccy, a także przedstawiciele organizacji ekumenicznych i urzędnicy watykańscy.
Według „Open Doors”, globalnej organizacji wspierającej prześladowanych chrześcijan, ponad 380 milionów chrześcijan cierpi z powodu wysokiego poziomu prześladowań i dyskryminacji ze względu na swoją wiarę. Oznaczałoby to, iż post to ponad 10 procent spośród nas.
Również we wrześniu wiralem stała się iluminacja złożona z tysięcy dronów, które rozświetliły plac Świętego Piotra. Jednak ważniejsze jest, iż było to przy okazji Światowego Spotkania na rzecz Braterstwa Ludzkiego. Uczestnicy poruszali tematykę aktualnych problemów w kulturze, społeczeństwie, a także innowacjom. Panele dyskusyjne były otwarte dla publiczności i obejmowały rozmowy oraz prezentacje ekspertów i profesjonalistów.
W Sali Synodalnej w Watykanie odbyły się także obrady przy okrągłym stole poświęcone dzieciom. Ich celem było omówienie sposobów pomocy dzieciom i młodzieży, by je chronić i jak najlepiej rozwijać dary, które otrzymały od Boga. Jednym z głównych prelegentów był laureat Pokojowej Nagrody Nobla, Kailash Satyarthi. Jest on indyjskim działaczem na rzecz praw człowieka, który poświęcił się walce z niewolnictwem i wyzyskiem dzieci.
Ponad 20 000 osób z prawie 115 państw zebrało się w ten weekend w Wiecznym Mieście, aby świętować Jubileusz Katechetów, który odbywał się w dniach 26-28 września. W swoim przemówieniu papież wezwał ich do „służenia Bożemu marzeniu” i życia wiarą w swoich środowiskach „Jesteś matką? Ojcem? Zostań chrześcijaninem jako matka i ojciec. Jesteś przedsiębiorcą? Pracownikiem? Nauczycielem? Księdzem? Zakonnicą? Zostań chrześcijaninem na swojej drodze”.
Ponadto, choć papieża tam nie było, warto wspomnieć, iż biskup Rzymu wysłał list do uczestników Ósmego Kongresu Religii Światowych i Tradycyjnych w Astanie.
Październik: Nowi święci
4 października została opublikowana pierwsza i na razie jedyna Adhortacja Apostolska Leona XIV – Dilexi Te – o miłości do ubogich.
Dla Gwardii Szwajcarskiej 6 maja jest najważniejszym dzień w roku. Wówczas rekruci Gwardii Szwajcarskiej składają przysięgę papieżowi, zarazem upamiętniając poświęcenie 147 strażników, którzy oddali życie broniąc papieża Klemensa VII podczas niszczycielskiego ataku na Rzym w 1527 roku. W zeszłym roku, 4 października, tego zaszczytu dostąpiłu dwudziestu siedmiu nowych rekrutów, reprezentujących cztery regiony językowe Szwajcarii.
19 października papież Leon XIV ogłosił siedmiu nowych świętych: Bartolo Longo (były kapłan satanistyczny, inicjator Nowenny pompejańskiej), Ignazio Choukrallah Maloyan (arcybiskup ormiańskokatolicki, który zginął śmiercią męczeńską podczas ludobójstwa Ormian), Peter To Rot (katechista z Nowej Gwinei, jako męczennik za wiarę zginął w obozie koncentracyjnym w Vunaiara), s. Vincenza Maria Poloni (współzałożycielka zgromadzenia Sióstr Miłosierdzia, zwanych „siostrami z Verony”), Maria del Monte Carmelo Rendiles Martínez (zakonnica z Wenezueli, założycielka instytutu sług Jezusa od Caraca), Maria Troncatti (salezjanka, misjonarka w Ekwadorze), José Gregorio Hernández Cisneros (wenezuelski lekarz, tercjarz franciszkański).
W Rzymie obchodzono również 60. rocznicę deklaracji Nostra Aetate Pawła VI. Na zakończenie dni poświęconych dialogowi międzyreligijnemu i spotkaniom międzywyznaniowym papież Leon XIV powitał na Placu św. Piotra tysiące pielgrzymów wszystkich wyznań i religii, i wezwał do ponownego zaangażowania się w modlitwę i pokój. „Współpracujmy, ponieważ jeżeli jesteśmy zjednoczeni, wszystko jest możliwe. Nie pozwólmy, by cokolwiek nas dzieliło” mówił Ojciec Święty.
Odbyły się również Jubileusze: „Migrantów i Świata Misyjnego”, „Życia Konsekrowanego”, a także „Świata Edukacji”. Papież spotkał się również z rodziną 77-letniego Jimmy’ego Laia, katolickiego założyciela i wydawcy tabloidu Apple Daily, znanego z wypowiedzi prodemokratycznych, który został skazany na podstawie zarzutów, które – jak twierdzą chińskie władze – naruszają przepisy dotyczące bezpieczeństwa narodowego.
Listopad: Sztuka dyplomacji
1 listopada Papież ogłosił św. Jana Henry’ego Newmana Doktorem Kościoła, uznając angielskiego kardynała i teologa – jednego z najbardziej wpływowych konwertytów z anglikanizmu – za wybitną postać wiary i intelektu we współczesnym katolicyzmie.
2 listopada Leon XIV zaapelował o pokój i dostęp do pomocy humanitarnej w Sudanie i Tanzanii, potępiając eskalację przemocy, która doprowadziła do śmierci cywilów i zablokowania pomocy humanitarnej w niektórych częściach Afryki.
4 listopada wychodząc z pałacu w Castel Gandolfo, Ojciec Święty stwierdził, iż dialog jest rozwiązaniem rosnących napięć z Wenezuelą. Nie wprost wezwał Donalda Trumpa do wycofania amerykańskich wojsk.
6 listopada, prawie miesiąc po wejściu w życie rozejmu w Strefie Gazy, papież przyjął na audiencji w Pałacu Apostolskim prezydenta Palestyny Mahmuda Abbasa. Rozmawiali o potrzebie pomocy humanitarnej dla Strefy Gazy oraz potrzebie zakończenia konfliktu poprzez dążenie do rozwiązania dwupaństwowego.
Papież spotkał się również z osobami, które doświadczyły tragizmu nadużyć seksualnych. Głośny stał się również wspólny obiad z ponad tysiącem osób potrzebujących. Została podpisana także nowa Karta Ekumeniczna – jest to dokument podkreślający współpracę między Kościołami Europy oraz ich wspólne zadania. Papież wezwał również do zdecydowanych działań w ramach ochrony klimatu.
Pierwsza podróż apostolska
Jak wiele ważnych wydarzeń, również pierwsza podróż apostolska papieża Leona przypada na przełom miesiąca. Od 27 listopada Ojciec Święty przebywał w muzułmańskiej Turcji. Niezwykle ważne było spotkanie z patriarchą Bartłomiejem oraz podpisanie wspólnej deklaracji. 30 listopada papież udał się do Libanu – kraju, który jest przesłaniem. Całą podróż obszernie relacjonowaliśmy na naszej antenie i można do niej wrócić na specjalnej playliście na YouTube.
Ogłoszenie podróży do Libanu było zapowiedzią pokoju. Kraj powoli wracał do normalności. Na przykład braki prądu w Byblos były znikome. Wizyta papieża pokoju była przyjmowana z euforią zarówno przez chrześcijan jak i muzułmanów. Niestety dziś wiemy, iż zarówno Caritas, jak Fundacja Fenicja wciąż zbierają środki na pomoc humanitarną.
Grudzień: AI, wojna i reforma
Grudzień był czasem podsumowań wielkiego Roku Świętego i przygotowania do świąt Bożego Narodzenia. Swój jubileusz przeżywali wówczas więźniowie. Jednak początek miesiąca, po powrocie z pierwszej podróży apostolskiej, był zdominowany przez dyskusję między tradycjonalistami, a osobami chcącymi głębokich zmian.
Już 4 grudnia, papież nakazał upublicznienie wniosków Komisji Studiów nad Diakonatem Żeńskim. W ramach analizy historycznej, a nie dogmatycznej, rozróżniono w nim sakramentalny diakonat męski, od niesakramentalnego żeńskiego. Z punktu widzenia historycznego, głosami 7 do 1, komisja wykluczyła dopuszczanie kobiet do sakramentu diakonatu.
Również 4 grudnia Leon XIV zniósł komisję ds. darowizn na rzecz Stolicy Apostolskiej ustanowioną przez papieża Franciszka. Powołana w lutym 2025 roku miała eksperymentalnie działać przez trzy lata.
5 grudnia upłynął pod hasłem Sztucznej Inteligencji. W ramach konferencji „Sztuczna Inteligencja i troska o nasz wspólny dom” przedstawił swoją refleksję na temat wyzwań, jakie stawia AI: „Ludzie są powołani do bycia współpracownikami w dziele stworzenia, a nie jedynie biernymi odbiorcami treści generowanych przez sztuczną technologię. Nasza godność tkwi w umiejętności refleksji, swobodnego wyboru, bezwarunkowej miłości i nawiązywania autentycznych relacji z innymi”. Podkreślił również potrzebę, aby technologia służyła wszystkim, a nie tylko najmożniejszym. Zaś 10 grudnia potępił transhumanizm.
Echem odbiło się również spotkanie w ramach którego podkreślił wartość akademicką, kulturalną i kościelną archeologii i wezwał do promowania „dyplomacji kulturalnej” w celu przezwyciężenia granic i uprzedzeń.
Podczas audiencji udzielonej 18 grudnia członkom Stowarzyszenia Konsultantów ds. Zatrudnienia w Watykanie, Ojciec Święty podkreślił trzy aspekty, które uważa za szczególnie ważne w świecie biznesu: godność osoby, mediację i promowanie bezpieczeństwa.
Również sam zatwierdził reformę w Biurze Pracy Stolicy Apostolskiej, wzmacniającą ochronę prawną pracowników Watykanu i Stolicy Apostolskiej. Nowe zasady wzmacniają reprezentację instytucjonalną, poprawiają wewnętrzną koordynację i podkreślają troskę papieża o pracowników oraz stosowanie społecznej nauki Kościoła. Wezwał również pracowników Kurii Rzymskiej do większej jedności i skupianiu się na misji Kościoła. Podziękował również za dobrze wykonywaną pracę.
9 grudnia papież ponownie spotkał się z Wołodymirem Zełeński. Wyraził również obawę, iż plan Trumpa dotyczący Ukrainy osłabi sojusz USA z Europą. Również w grudniu poznaliśmy orędzie na 59. Światowy Dzień Pokoju. Czterostronicowy dokument nosi tytuł „Pokój z wami wszystkimi: ku nieuzbrojonemu i rozbrajającemu pokojowi”. W swojej refleksji Leon XIV zawarł wyraźne ostrzeżenie przed religijną instrumentalizacją przemocy. Przypomniał również, iż Jezus, wbrew oczekiwaniom, wybrał pokojową drogę. W rozmowie z gubernatorem Ilinois poprosił go o zawetowanie ustawy o wspomaganym samobójstwie.
Boże Narodzenie, Nowy Rok i Zakończenie roku Jubileuszowego
Papież powrócił również do tradycji niewidzianej od czasów św. Jana Pawła II – mszy w dzień Bożego Narodzenia. Pasterkę odprawił 24 grudnia od godziny 22, a dodatkowo 25 grudnia o godzinie 10 odprawił mszę z dnia. O 12 nastąpiło uroczyste błogosławieństwo Miastu i Światu.
25 grudnia to również pierwszy dzień zamknięcia drzwi Jubileuszowych. Przypadło to na Drzwi Bazyliki Santa Maria Maggiore. 27 grudnia o godzinie 11 rozpoczęła się ceremonia zamknięcia Drzwi w Bazylice św. Jana na Lateranie. 28 grudnia o godzinie 10 przystąpiono do uroczystości w Bazylice św. Pawła za Murami. Tym uroczystościom nie przewodniczył papież.
Wreszcie, 6 stycznia 2026 roku, w uroczystość Objawienia Pańskiego, Leon XIV zamknął Drzwi Święte Bazyliki Świętego Piotra przed odprawieniem Mszy Świętej kończącej Jubileuszowego Roku Nadziei 2025. Był to drugi raz w historii, gdy rok jubileuszowy zamknął inny papież niż ten, który go zainaugurował. Papież zaprosi pielgrzymów na Nadzwyczajny Rok Święty Odkupienia w 2033 roku.
W sylwestra Ojciec Święty przypomniał, iż przyszłość jest w rękach Boga, choćby o ile w świecie dominują strategie mające na celu „podbój rynków, terytoriów, stref wpływów — strategiami zbrojnymi, skrywanymi pod płaszczykiem hipokrytycznej retoryki, ideologicznych proklamacji i fałszywych motywów religijnych”. Za to Maryja patrzy na świat oczami Boga, który „strąca władców z tronu, a wywyższa pokornych”. Wezwał również do rachunku sumienia.
W trakcie noworocznej homilii jeszcze raz podkreślił: „Św. Augustyn nauczał, iż w Maryi „Stwórca człowieka stał się człowiekiem: aby, będąc panem gwiazd, mógł ssać mleko z piersi niewiasty; aby, będąc chlebem, mógł odczuwać głód; […] aby nas wyzwolić, mimo iż byliśmy niegodni”. Przypominał w ten sposób jedną z podstawowych cech oblicza Boga: całkowitą bezinteresowność Jego miłości, dzięki której objawia się nam – jak chciałem podkreślić w Orędziu z okazji Światowego Dnia Pokoju – „nieuzbrojony i rozbrajający”, nagi, bezbronny jak niemowlę w kołysce. A to wszystko po to, aby nauczyć nas, iż świata nie zbawia się ostrząc miecze, osądzając, uciskając lub eliminując braci, ale raczej niestrudzenie starając się rozumieć, przebaczać, wyzwalać i przyjmować wszystkich, bez kalkulacji i bez strachu.” i choć rozbrojenie wydaje się niemożliwe, to musimy dążyć do reformy serc.
Styczeń: Synodalność
Choć zdecydowanie nie jest to najważniejsze, to jednak miło wspomnieć, iż papież pozdrowił Polaków uczestniczących w Orszakach Trzech Króli „w Warszawie, innych miastach Polski, a także w Rzymie”.
W dniach 7–8 stycznia odbył się nadzwyczajny konsystorz. W przemówieniu otwierającym papież Leon XIV zapewnił kardynałów z całego świata zgromadzonych w Watykanie: „Jestem tu, aby słuchać”. Początkowo zapowiadano poruszenie 4 tematów:
- adhortacja apostolska papieża Franciszka z 2013 r. Evangelii Gaudium, „czyli misja Kościoła we współczesnym świecie”;
- Praedicate Evangelium, konstytucja apostolska zmarłego papieża reformująca Kurię Rzymską;
- Synod i synodalność „jako narzędzie i styl współpracy”;
- liturgia, „źródło i szczyt życia chrześcijańskiego”.
Jednak z powodu chęci dogłębnego poruszenia tematów i ograniczeń czasowych zdecydowano się na poruszenie Evangelii Gaudium i Synodu o Synodalności. Pominięcie kwestii liturgii nie spodobało się środowiskom związanym z Rytem Nadzwyczajnym. Spotkanie było doradcze – nie miało na celu wypracowanie dokumentu.
Podczas spotkania z Dykasterią Nauki Wiary Papież wzywa biuro doktrynalne do udzielenia jasnych wskazówek w obliczu nowych wyzwań. Odniósł się również do tego, co nazwał „kluczowymi” dokumentami opublikowanymi przez dykasterię w ciągu ostatnich dwóch lat: noty Gestis Verbisque na temat ważności sakramentów; deklaracji Dignitas Infinita poświęconej godności człowieka; „Norm postępowania w rozeznawaniu domniemanych zjawisk nadprzyrodzonych”; notatki Antiqua et Nova, skupionej na wyzwaniach sztucznej inteligencji; notatki doktrynalnej Mater Populi Fidelis na temat pewnych tytułów maryjnych związanych ze współpracą Maryi w dziele zbawienia; oraz notatki doktrynalnej Una Caro, która podkreśla wartość małżeństwa jako wyłącznego związku mężczyzny i kobiety i przedstawia obronę monogamii.
9 stycznia w przemówieniu do dyplomatów potępił „zapał do wojny” i słaby multilateralizm. Podkreślił również, iż państwa powinny szanować podstawowe prawa człowieka, takie jak wolność religijna i wolność słowa, a także stosować się do międzynarodowego prawa humanitarnego.
Luty: Papież ma prawo potępić niesprawiedliwość
W dziesiątym miesiącu posługi papież rozpoczął odwiedzanie parafii. Zapowiedział również, iż rekolekcje wielkopostne dla niego i Kurii wrócą do Rzymu, co faktycznie się wydarzyło i poprowadził je Bp Erik Varden. W ramach przygotowania do Wielkanocy Ojciec Święty zaproponował „post” od słów krzywdzących. Podkreślił również rolę liturgii w życiu Chrześcijanina. Polecił również księżom, aby do pisania homilii używali mózgu, a nie sztucznej inteligencji.
Podczas spotkania z członkami Pro Petri Sede wyraził potrzebę papieskiej niezależności, w której organizacja pomaga. „Jakże ważne jest zatem w niespokojnych czasach, w których żyjemy, aby «Piotr» zachował pełną swobodę mówienia prawdy, potępiania niesprawiedliwości, bronienia praw najsłabszych, promowania pokoju, a przede wszystkim głoszenia Jezusa Chrystusa, który umarł i zmartwychwstał, jako jedynej możliwej nadziei na pojednaną ludzkość” – powiedział.
28 lutego rozpoczęła się Izraelska operacja „Ryczący Lew” – wojna, której głównymi uczestnikami są Izrael, USA, Iran i libański Hezbollah. Luty i marzec to oczywiście również narastające napięcie między Stolicą Apostolską a Bractwem Świętego Piusa X w związku z decyzją Bractwa o wyświęceniu biskupa bez zgody papieża.
Marzec: Boski i ludzki wymiar Kościoła, i wojna w tle
„Nie istnieje idealny i czysty Kościół oddzielony od ziemi; istnieje tylko jeden Kościół Chrystusowy, wcielony w historię” – stwierdził Ojciec Święty podczas audiencji generalnej na placu Świętego Piotra 4 marca. Wyjaśnił jednak, iż złożoność Kościoła nie oznacza, iż jest on „skomplikowany” lub trudny do wyjaśnienia. Łacińskie znaczenie słowa „złożony” odnosi się raczej do „uporządkowanego połączenia różnych aspektów lub wymiarów w obrębie tej samej rzeczywistości”. Dodał, iż wymiar ludzki i boski „harmonijnie się integrują, żaden nie przyćmiewa drugiego”, tworząc owocny paradoks: „Jest ona rzeczywistością zarówno ludzką, jak i boską, która przyjmuje grzesznego człowieka i prowadzi go do Boga”. Wymiar boski „nie polega na idealnej doskonałości czy duchowej wyższości jego członków, ale na tym, iż Kościół zrodził się z Bożego planu dla ludzkości, zrealizowanego w Chrystusie”.
Z okazji dnia kobiet, papież poruszył również problem przemocy domowej. „Nigdy nie wolno nam lekceważyć aktów przemocy i nie wolno nam bać się potępiać przemocy, także tej, która usprawiedliwia lub umniejsza bądź zaprzecza odpowiedzialności” – mówił Ojciec Święty. 16 marca podczas audiencji dla członków Papieskiej Komisji ds. Ochrony Nieletnich papież wezwał Kościół, aby traktował zapobieganie nadużyciom jako „naturalny wyraz wiary”.
Papież podkreślił, iż maronicki kapłan, który zginął podczas izraelskiego bombardowania Libanu, był prawdziwym pasterzem, który nie wahał się nieść swoją posługę innym ofiarom. Innym razem wezwał rządzących do rachunku sumienia: „Czy chrześcijanie, którzy ponoszą poważną odpowiedzialność w konfliktach zbrojnych, mają pokorę i odwagę, by dokonać poważnego rachunku sumienia i wyspowiadać się?” – pytał papież.
Podczas spotkania z włoskimi dziennikarzami w Watykanie papież Leon XIV ostrzegał, iż przekazywanie informacji „musi uważać, aby nie zamienić ich w propagandę”. Zauważył, iż „żadna innowacja technologiczna nie zastąpi kreatywności, krytycznego rozeznania i wolności myśli”. W kontekście wojny polecił opowiadać o niej „oczami ofiar, aby nie przekształcać jej w grę wideo”.
W ramach wizyty „ad limina” grupa nigeryjskich biskupów spotkała się z papieżem Leonem XIV. Biskupi określili to jako okazję do nagłośnienia „wołań swojego ludu” do Watykanu i przeciwstawienia się „fałszywym narracjom” urzędników państwowych na temat sytuacji nigeryjskich chrześcijan.
23 marca papież potępił używanie w wojnie samolotów: „Po tragicznych doświadczeniach XX wieku bombardowania z powietrza powinny zostać raz na zawsze zakazane!”. „Zamiast tego, jak wiemy, ona przez cały czas istnieje, a rozwój technologiczny, sam w sobie pozytywny, służy wojnie. To nie postęp, to regres!” – dodał. W niedzielę palmową stwierdził „Nie wysłuchuje modlitw tych, którzy prowadzą wojnę, ale odrzuca je, mówiąc: „Choćbyście się wiele modlili, nie wysłucham was: wasze ręce są pełne krwi””. Te słowa spotkały się z reakcją pani rzecznik Białego Domu.
Papież podkreślił również zagrożenie wynikające z Chat botów, szczególnie dla najmłodszych, zaznaczając, iż program oparty na AI, udający przyjaźń może zaszkodzić ich rozwojowi intelektualnemu i emocjonalnemu. Leon XIV podpadł również środowiskom naciskającym na zmiany, podkreślając, iż sakrament święceń jest zarezerwowany dla mężczyzn.
Po długim remoncie, 14 marca Leon XIV objął tradycyjny apartament papieski w Pałacu Apostolskim i przeniósł się do pomieszczeń tradycyjnie zarezerwowanych dla jego poprzedników. Tym samym nie kontynuował zachowania papieża Franciszka, który mieszkał w Domu św. Marty.
W ostatnim tygodniu marca papież wystosował list do francuskich biskupów, w którym wyraził zaniepokojenie pogłębiającym się podziałem wokół liturgii. „Niech Duch Święty natchnie was konkretnymi rozwiązaniami, które umożliwią hojne włączenie tych, którzy szczerze przywiązują się do Vetus Ordo, z poszanowaniem wskazań Soboru Watykańskiego II w kwestiach liturgii” – głosi przesłanie.
Marcowym tematem stała się również transplantacja. Papież Leon XIV powiedział, iż oddawanie organów jest szlachetnym czynem, który powinien być regulowany uczciwymi i przejrzystymi kryteriami, unikając „jakiejkolwiek formy komercjalizacji ludzkiego ciała”.
28 marca odbyła się druga podróż apostolska Ojca Świętego. Choć jednodniowa, to niezwykle intensywna. Monako jest ostatnim krajem w Europie, w którym katolicyzm pozostaje oficjalną religią państwową. W listopadzie 2025 roku książę Albert odmówił wprowadzenia ustawy aborcyjnej, która poszerzyłaby możliwości przerwania ciąży w księstwie. W spotkaniu z młodymi podkreślił odwagę św. Dewoty. „To, co nadaje życiu solidność, to miłość: przede wszystkim fundamentalne doświadczenie miłości Boga, a następnie – jako odbicie tego – oświecające i święte doświadczenie miłości wzajemnej” – przypomniał papież. Również podczas spotkania na stadionie, papież podkreślił tragizm wojny.
Kwiecień: Biały dom kontra papież i inne kontrowersje
Rzadko zdarza się, aby katolicki przywódca krytykował papieża. Wiceprezydent USA J.D. Vance deklaruje się jako katolik. Donald Trump katolikiem nie jest, więc pod względem wiary jego zachowanie już mniej dziwi. Jednak sposoby atakowania papieża poprzez grafiki na social mediach wywołały oburzenie zarówno wśród przywódców państw, jak i zwykłych katolików. Wsparcie dla papieża wyrazili m.in Rycerze Kolumba, którzy w USA i Kanadzie odgrywają bardzo znaczącą rolę.
Podczas Mszy Krzyżma papież zaproponował misję chrześcijańską jako antidotum na to, co nazwał „imperialistyczną okupacją świata”, stwierdzając, iż w tej chwili priorytetem jest przypomnienie, iż „ani w sferze duszpasterskiej, ani w sferze społecznej i politycznej nadużywanie władzy nie może przynieść dobra”.
W Wielki Piątek papież rozmawiał z Wołodymirem Zełeńskim, a także prezydentem Izraela Izaakiem Herzogiem.
W niedzielę Wielkanocną odchodząc od tradycyjnego przeglądu głównych punktów zapalnych na arenie międzynarodowej, Leon skupił swoje przesłanie na duchowych korzeniach pokoju, przedstawiając zmartwychwstanie Chrystusa jako odpowiedź na problemy świata zranionego przemocą, nienawiścią i obojętnością.
11 kwietnia odbyło się czuwanie modlitewne w intencji pokoju. W to czuwanie włączyli się wierni na całym świecie, również w ramach czuwań organizowanych w swoich parafaiach. W Niedzielę Miłosierdzia Bożego papież modlił się za Ukrainę, Liban i Sudan.
Papież przypomniał również, iż eucharystia jest niezbędna w życiu Chrześcijanina.
W ramach podróży apostolskiej do Kamerunu papież między innymi zwrócił się z gorącym apelem do władz o inwestowanie w edukację i szkolenie młodych ludzi, aby zapewnić trwały pokój w tym środkowoafrykańskim kraju. W muzułmańskiej Algierii wzbudził kontrowersję odwiedzając Błękitny Meczet. Papież tłumaczył, iż póki modlimy się stojąc ramię w ramię, to możemy żyć obok siebie w pokoju. W Angoli natomiast, w sanktuarium Mamã Muxima, powierzył młodzieży misję budowania świata bez nędzy i nieuczciwości, podkreślając, iż to miłość, a nie wojna, musi odnieść ostateczne zwycięstwo.
W Niedzielę Dobrego Pasterza Ojciec Święty udzielił sakramentu kapłaństwa 10 mężczyznom. „Oto kolejny sekret waszego życia: jesteście kanałem, a nie filtrem” – powiedział jeszcze kandydatom.
Kwietniowe spotkanie papieża z arcybiskup Sarah Mullally, pierwszą kobietą pełniącą funkcję duchowego przywódcy Wspólnoty Anglikańskiej, przyniosło wielkie kontrowersje. Chociaż poczyniono znaczne postępy w niektórych kwestiach historycznie kontrowersyjnych, w ostatnich dekadach pojawiły się nowe problemy, które utrudniają dostrzeżenie drogi do pełnej komunii” – powiedział Leon XIV.
29 kwietnia papież potępił wzrost przemocy w Kolumbii po weekendzie, w którym doszło do śmiertelnych ataków w południowo-zachodniej części kraju. Podczas spotkania z przedstawicielami służby dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej, podkreślił, iż jest ona wyjątkową posługą, zakorzenioną w pokoju, prawdzie i sprawiedliwości, skierowaną nie tylko do katolików, ale do całej rodziny ludzkiej.
Pierwsze osiem dni maja
4 maja Watykan opublikował list datowany na listopad 2024 r., w którym Dykasteria Nauki Wiary kategorycznie odrzuciła propozycję episkopatu niemieckiego dotyczącą wprowadzenia rytualnych błogosławieństw dla par w związkach jednopłciowych i sytuacjach nieregularnych, ostrzegając, iż takie błogosławieństwa mogłyby zostać zinterpretowane jako legitymizacja związków niezgodnych z doktryną Kościoła. Dwa dni później kard. Pietro Parolin stwierdził, iż na razie jeszcze nie ma tematu sankcji na przedstawicieli Kościoła w Niemczech: „Miejmy nadzieję, iż nigdy nie będziemy musieli do nich dochodzić i iż problemy uda się rozwiązać pokojowo, tak jak powinno być w Kościele”.
5 maja Papież powiedział, iż przemoc musi być zawsze ostatecznością i odrzucił twierdzenie prezydenta USA Donalda Trumpa, iż popiera on posiadanie przez Iran broni jądrowej. „Kościół od lat wypowiada się przeciwko wszelkiej broni jądrowej, więc nie ma co do tego wątpliwości. Mam więc nadzieję, iż zostanę wysłuchany ze względu na wartość słów Boga” – powiedział Leon przed papieską willą w Castel Gandolfo. 6 maja Trump pokazał, iż nie rozumie i znów stwierdził, iż papież „wydaje się”, iż papież chce broni jądrowej dla Iranu.
7 maja Papież Leon XIV spotkał się z sekretarzem stanu USA Marco Rubio. W oświadczeniu Watykanu opisano je jako spotkanie, podczas którego odbyły się „serdeczne dyskusje” dotyczące „rozwijania silnych stosunków dwustronnych między Stolicą Apostolską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki”.
Jak już wspominałem przy okazji października, 6 maja to co roku olbrzymie święto Gwardii Szwajcarskiej. Tak samo było i w tym roku. Rekruci Papieskiej Gwardii Szwajcarskiej składali przysięgę wierności papieżowi Leonowi XIV, uroczyście zobowiązując się do służby i ochrony go. „Jesteście bardziej niż żołnierzami, sługami, którzy na wzór Chrystusa wychodzą naprzeciw tym, którzy potrzebują waszej pomocy: nie tylko członkom Kurii czy urzędnikom odwiedzającym Watykan, ale także pielgrzymom i turystom” – powiedział papież.
7 maja papież zachęcił również do czytania drukowanych książek „jako antidotum na zamknięcie umysłu, które przejawia się w sztywnych postawach i ograniczonym postrzeganiu rzeczywistości”.
8 maja, w pierwszą rocznicę pontyfikatu papież objął chorych w Pompejach. Podczas homilii zwrócił uwagę na powtarzanie pozdrowienia anielskiego: „Czyż nie jest cechą miłości niestrudzone powtarzanie: «Kocham Cię»? Akt miłości, który w paciorkach różańca, jak wyraźnie widać na maryjnym obrazie tego Sanktuarium, prowadzi nas z powrotem do Jezusa i prowadzi do Eucharystii”. Zaś podczas wizyty w Neapolu papież Leon XIV pokazał wiernym zgromadzonym w katedrze fiolkę zawierającą upłynnioną krew św. Januarego, patrona włoskiego miasta.
ZOBACZ RÓWNIEŻ:
