Projekt ustawy o sądach szariatu budzi poważne obawy dotyczące wolności religijnej

Meczet Kadafiego w Kampali w Ugandzie. (Tusk media, Creative Commons)

Międzynarodowi oraz ugandyjscy obrońcy wolności religijnej wzywają do odrzucenia projektu ustawy, która ustanowiłaby ogólnokrajowy system sądów szariackich w Ugandzie, ostrzegając, iż ustawodawcy dążą do przyspieszenia jej uchwalenia, zanim parlament zakończy kadencję jeszcze w tym miesiącu.

Kadencja parlamentu kończy się 24 kwietnia, a projekt ustawy o sądach kadich (Qadhis) ma zostać formalnie przedstawiony i w ciągu kilku dni skierowany do komisji, zgodnie z informacją organizacji ADF International zajmującej się obroną prawną, która zaapelowała do parlamentarzystów o jej odrzucenia.

W ramach proponowanego systemu, jeżeli muzułmanin wniesie do sądu kadich sprawę rodzinną, o opiekę nad dzieckiem lub spadkową, każda chrześcijańska lub inna niemuzułmańska strona tej sprawy utraciłaby prawo do dochodzenia rozstrzygnięcia w ugandyjskim systemie sądów cywilnych. Odwołania do Sądu Najwyższego Ugandy byłyby ograniczone do składów złożonych z muzułmańskiego sędziego i czterech muzułmańskich uczonych, bez możliwości dalszego odwołania.

„Jesteśmy bardzo zaniepokojeni projektem ustawy o sądach kadich, który będzie wymagał od chrześcijan i innych niemuzułmanów stawania przed sądami szariackimi i formalnie wprowadzi prawo religijne do naszego prawa krajowego” — powiedział Arthur Ayorekire, wiceprezes Uganda Christian Lawyers’ Fraternity. „Ten projekt nie jest potrzebny i doprowadzi jedynie do niepewności prawnej, napięć między grupami religijnymi, a potencjalnie pozwoli ekstremizmowi zakorzenić się w Ugandzie”.

ADF International zwróciła uwagę, iż projekt budzi obawy dotyczące konwersji religijnej. Prawo szariatu nie uznaje odejścia od islamu, a w ramach proponowanych sądów muzułmanie chcący przejść na chrześcijaństwo lub inną religię prawdopodobnie byliby tego pozbawieni.

Kelsey Zorzi, dyrektor ds. obrony wolności religijnej w ADF International, powiedziała, iż Uganda znalazłaby się w oczywistym naruszeniu prawa międzynarodowego, gdyby te sądy zostały ustanowione, wskazując na konsekwencje dla uznanego prawa do wyboru i zmiany religii.

Zorzi dodała, cytowana przez magazyn „Decision”, iż uchwalenie projektu „oznaczałoby niebezpieczne rozszerzenie prawa szariatu w Afryce Subsaharyjskiej w czasie, gdy prześladowania chrześcijan narastają”.

Projekt ustawy nie zawiera żadnych przepisów odnoszących się do potencjalnych konfliktów między zasadami szariatu dotyczącymi małżeństwa a krajowym prawem Ugandy. Grupa porównała tę sytuację do Nigerii, gdzie sądy szariackie dopuszczały i uznawały małżeństwa nieletnich mimo krajowego minimum wieku wynoszącego 18 lat, co wiązano z porwaniami, przymusowymi konwersjami i przymusowymi małżeństwami małoletnich chrześcijańskich dziewcząt.

Według grupy, w prawie szariatu zeznania kobiet w sądzie mają mniejszą wagę niż zeznania mężczyzn, co wpływa na rozstrzygnięcia w sprawach rozwodowych i o opiekę nad dziećmi.

Uganda nie byłaby pierwszym krajem afrykańskim posiadającym sądy szariackie, ale system proponowany w projekcie ustawy oferuje mniej zabezpieczeń niż porównywalne rozwiązania w innych częściach kontynentu.

Sądy kadich w Kenii nie mają żadnej jurysdykcji wobec niemuzułmanów i są dobrowolne choćby dla samych muzułmanów. Orzeczenia sądów kadich mogą być zaskarżane do świeckich sądów wyższej instancji, bez szczególnych wymagań dotyczących składu orzekającego. Sądy te stosują także zasady niedyskryminacji wobec świadków, aby przeciwdziałać nierównemu traktowaniu kobiet i niemuzułmanów przez prawo szariatu — podała ADF International.

Obawy dotyczące wolności religijnej towarzyszące projektowi ustawy pojawiają się na tle udokumentowanej przemocy wobec konwertytów w Ugandzie.

W sierpniu ubiegłego roku Mohammed Nagi, 38-letni ugandyjski ojciec pięciorga dzieci i nowy konwertyta, został zamordowany po tym, jak przyjaciel o imieniu Rajabu zwabił go do centrum handlowego w wiosce Nyanza South obietnicą pracy. Nagi przeszedł na chrześcijaństwo w marcu, a w miesiącach poprzedzających jego śmierć członkowie rodziny mówili mu, iż zasługuje na śmierć za porzucenie islamu.

Konstytucja Ugandy gwarantuje wolność religijną, w tym prawo do propagowania swojej wiary i do zmiany religii, a ochrona ta jest wzmacniana przez inne prawa krajowe. Muzułmanie stanowią nie więcej niż 12 proc. ludności, przy czym największe ich skupiska znajdują się we wschodnich rejonach kraju.

Autor: Anugrah Kumar
Źródło: Christian Post