7 października 1918 roku Rada Regencyjna uroczyście ogłosiła deklarację niepodległości Polski. Arcybiskup Aleksander kard. Kakowski, Zdzisław książę Lubomirski i Józef hrabia Ostrowski wystąpili do Narodu Polskiego z orędziem, w którym proklamowali odbudowę państwa obejmującego wszystkie ziemie polskie, z dostępem do morza oraz niezawisłością polityczną i gospodarczą. Powołując się na zasady przedstawione przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona, przekroczyli ramy narzucone przez okupantów i przemówili jako najwyższa władza odradzającej się Polski. Dziś, w 108. rocznicę tego aktu, przypominamy dzień, w którym polska państwowość otrzymała jednoznaczną deklarację niepodległości — jako suwerenne i niezależne Królestwo Polskie.
Za orędziem stała rzeczywista praca nad odbudową państwa. Jeszcze przed listopadem powstawały polskie urzędy, szkolnictwo i sądownictwo, przygotowywano kadry administracyjne oraz podstawy własnej siły zbrojnej. Rada Regencyjna potrafiła również przeciwstawić się decyzjom państw okupacyjnych: w lutym 1918 roku zaprotestowała przeciwko postanowieniom traktatu brzeskiego, oddającym ziemię chełmską i część Podlasia Ukrainie. Po ogłoszeniu niepodległości następowały kolejne kroki ku samodzielności. 12 października wprowadzono nową rotę przysięgi wojskowej, zobowiązującą żołnierzy do wierności Państwu Polskiemu i Radzie Regencyjnej. Powołano rząd Józefa Świeżyńskiego, a generał Tadeusz Rozwadowski stanął na czele Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Niepodległość przybierała postać instytucji, rozkazów i odpowiedzialności za kraj.
Historia odrodzenia Polski nie zaczyna się zatem od przyjazdu Józefa Piłsudskiego do Warszawy. Gdy 11 listopada Rada Regencyjna przekazała mu naczelną władzę wojskową, a 14 listopada także władzę cywilną, istniały już polskie organy państwowe, które przejął. Odbudowa niepodległości była procesem, a ogłoszenie jej 7 października nie oznaczało jeszcze usunięcia wszystkich wojsk okupacyjnych ani ustalenia granic. Nie odbiera to jednak znaczenia samemu aktowi, który jasno określił cel i wolę najwyższej polskiej władzy. Listopadowe wydarzenia stanowiły dalszy, organiczny etap odradzania się polskiego państwa; nie powinny jednak przesłaniać wcześniejszej pracy ani rzeczywistych zasług Rady Regencyjnej.
Polska odradzała się jako Królestwo, którego władzę podczas nieobsadzenia tronu sprawowali regenci. Pamięć o 7 października przywraca należne miejsce monarchicznej tradycji państwa oraz ludziom, którzy podjęli trud jego odbudowy w warunkach wojny i okupacji. W 108. rocznicę oddajemy im należny hołd i sprawiedliwość przypominając, iż niepodległa Polska nie pojawiła się znikąd w listopadzie 1918 roku. Tego samego dnia Kościół obchodzi święto Najświętszej Maryi Panny Różańcowej: pamięć o odrodzeniu Ojczyzny łączymy więc z wdzięcznością wobec Boga i modlitwą o zachowanie jej wiary, wolności i ładu.
„Wielka godzina, na którą czekał z upragnieniem cały naród polski, już wybija. Zbliża się pokój, a wraz z nim ziszczenie, nigdy nieprzedawnionych dążeń narodu polskiego do zupełnej niepodległości. W tej godzinie wola narodu jest jasna, stanowcza i jednomyślna. Odczuwając tę wolę i na niej opierając to wezwanie, stajemy na podstawie ogólnych zasad pokojowych, głoszonych przez prezydenta Stanów Zjednoczonych, a w tej chwili przyjętych przez cały świat, jako podstawa urządzenia nowego współżycia narodów. W stosunku do Polski zasady te prowadzą do utworzenia niepodległego państwa, obejmującego wszystkie ziemie polskie, z dostępem do morza, z polityczną i gospodarczą niezależnością, jako też terytorialną nienaruszalnością, co przez traktaty międzynarodowe zagwarantowanym będzie. Aby ten program ziścić, musi naród polski jak jeden mąż stanąć i wytężyć wszystkie siły, by jego wola została zrozumiana i uznana przez świat cały […]”.
Monitor Polski, 7 X 1918
Wieczna pamięć członkom Rady Regencyjnej.
Vivat Polonia! Te Deum laudamus!
Materiały:
- Święto Niepodległości Królestwa Polskiego — 7 października 1918
- Orędzie Rady Regencyjnej do Narodu Polskiego — „Monitor Polski”, dodatek nadzwyczajny z 7 października 1918 roku, nr 168
- 105. rocznica odzyskania niepodległości — wpis z 2023 roku
- 7 października — Narodowe Święto Niepodległości — wpis z 2022 roku
- 7 X — Święto Niepodległości Polski — wpis z 2021 roku
- 101. rocznica odzyskania niepodległości — wpis z 2019 roku
- Dokładnie 100 lat temu Polska odzyskała niepodległość — wpis z 2018 roku















