Pamięć, wehikuł czasu

2 dni temu
Zdjęcie: Grand Budapest Hotel


Pamięć pozwala odroczyć to, czego odroczyć się nie da. Dlatego jest życiodajna.

Edytorial do wydania tygodnika „Więź co Tydzień” z 3 października 2024:

Makatka z kuchni babci (fakt, trochę kiczowata), prześliczna, maleńka ślubna rękawiczka Mamy (druga gdzieś się zagubiła), podobnie jak niebieski parasol (grzybek), który Mama rozłożyła mi nad głową w łóżeczku w moje trzecie albo czwarte urodziny. Kiedy tamtego październikowego dnia sprzed dziesięcioleci otworzyłam oczy, zamiast jesiennego, ponurego poranka zobaczyłam nad swoją głową piękny błękit.

Więź.pl to personalistyczne spojrzenie na wiarę, kulturę, społeczeństwo
i politykę.

Cenisz naszą publicystykę?
Potrzebujemy Twojego wsparcia, by kontynuować i rozwijać nasze działania.

Wesprzyj nas dobrowolną darowizną:

25 zł 50 zł 100 zł 200 zł 500 zł 1000 zł

Niebieski parasol zaginął, ale pamięć o nim i jego symbolicznej mocy w moim życiu niosę przez dekady. Podobne jak zdarzenia związane z ważnymi i kochanymi osobami, gesty czułości, słowa miłości i wsparcia, które mi podarowali.

Pamięć zamknięta we wspomnieniu, ale też przedmiotach (dokumentach, fotografiach, listach, pocztówkach, częściach garderoby, serwisu obiadowego), w zapachu, smaku, melodii czy dźwięku jest jak wehikuł czasu – pozwala znowu przez moment pobyć z tymi, których zabrała śmierć czy z którymi straciliśmy kontakt. Pozwala wrócić do zdarzeń sprzed lat i miejsc, w których wtedy przydarzyło się nam być.

Być może dlatego tak trudno rozstać mi się było z koszulą Taty, w której umarł, chusteczką noszoną na głowie przez babcię. Został w nich zapach tych kochanych osób. Wiem, iż podobne robi wielu. Anne Gościnny, niespodziewanie osierocona, kiedy miała zaledwie 9 lat, przez ojca René Gościnnego (współtwórcę, razem z Jeanem-Jacquesem Sempém, słynnych opowieści o Mikołajku), w swojej książce jemu poświęconej opisała takie zdarzenie:

„W domu nie zostało nic. Wszystko zniknęło. Został tylko twój zapach. A kiedy na dobre się ulotnił, poprosiłam babcię o pieniądze, poszłam do drogerii na ulicę Passy i powiedziałam:

– Chciałabym kupić flakon Moustache.
– To dla twojego taty? Zapakować na prezent?
– Nie trzeba.

Nie, to nie było dla ciebie. To było dla mnie, by odroczyć twoją śmierć. Chciałam czuć chociaż twój zapach, jeżeli nie mogłam cię już dotknąć”.

Tak, pamięć pozwala choćby odroczyć to, czego odroczyć się nie da. Dlatego jest tak ważna. Bywa, iż wręcz życiodajna.

Idź do oryginalnego materiału