Od kapłana szatana do świętego. Bartolo Longo — twórca nowenny pompejańskiej

Bartolo Longo to jeden z najbardziej niezwykłych świętych naszych czasów — człowiek, który jako młody prawnik był „kapłanem szatana”, a po nawróceniu stał się apostołem różańca i twórcą słynnej nowenny pompejańskiej. To on wzniósł sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach. Beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1980 roku, 19 października 2025 roku został ogłoszony świętym. Oto jego życiorys — od spirytyzmu po ołtarze.

Kim był Bartolo Longo

Bartolo Longo (wł. Bartolomeo, po polsku bywa nazywany Bartłomiejem Longo) urodził się 10 lutego 1841 roku w Latiano koło Brindisi, w południowych Włoszech. Pobożni rodzice przekazali mu głęboką wiarę i nauczyli modlitwy różańcowej. Po szkole elementarnej i średniej podjął studia prawnicze na uniwersytetach w Neapolu i Lecce, które ukończył doktoratem. Zapowiadała się przed nim błyskotliwa kariera prawnicza — najpierw jednak jego życie miało się załamać.

„Kapłan szatana” — upadek w spirytyzm

W Neapolu młody Bartolo zaraził się modnym wówczas duchem laickim i antykatolickim. Oddał się praktykom spirytystycznym, a w kręgach okultystycznych przyjął choćby — jak sam później wyznawał — rodzaj „święceń kapłańskich”, stając się swoistym kapłanem szatana. Przez lata publicznie wyśmiewał Kościół katolicki i księży oraz zwalczał wiarę. Ten mroczny etap odcisnął się na jego zdrowiu i psychice: nękały go lęki, niepokój i depresja.

Nawrócenie — jak Szaweł pod Damaszkiem

Ratunek przyszedł dzięki wiernym przyjaciołom. Profesor Vincenzo Pepe oraz dominikanin o. Alberto Radente cierpliwie doprowadzili Bartola z powrotem do wiary. Po spowiedzi porzucił on świetnie zapowiadającą się praktykę sądowniczą. Jak niegdyś Szaweł pod Damaszkiem, tak Longo — oświecony łaską Bożą — pytał Boga, co ma czynić, by odpokutować grzechy. Usłyszał wtedy w głębi serca głos: „Jeżeli pragniesz spokoju duszy i kiedyś jej zbawienia, rozszerzaj nabożeństwo Różańca Świętego, bo ten, kto to czyni, nigdy nie zginie”. Podniósłszy rękę na znak przysięgi, odpowiedział: „Jeżeli Twoja obietnica, Matko, jest prawdziwa, nie opuszczę tej krainy, dopóki nie rozszerzę Twego nabożeństwa różańcowego”. I dotrzymał słowa.

„Brat Różaniec” i obraz Matki Bożej z Pompejów

Longo został świeckim tercjarzem dominikańskim, a chcąc podkreślić swoje umiłowanie modlitwy różańcowej, przyjął imię brata Rosario („brat Różaniec”). Zaczął katechizację i szerzenie różańca w zaniedbanej religijnie Dolinie Pompejańskiej. 13 października 1875 roku sprowadził do podupadłej parafii w Pompejach zniszczony wizerunek Maryi Różańcowej — obraz Matki Bożej Różańcowej z Pompejów, przedstawiający Maryję z Dzieciątkiem wręczających różańce świętemu Dominikowi i świętej Katarzynie ze Sieny. Odnowiony obraz zasłynął łaskami i ożywił religijnie całą okolicę.

Budowniczy sanktuarium w Pompejach

Wraz z żoną, hrabiną Marianną De Fusco — żarliwą współpracownicą w apostolstwie — Bartolo Longo wzniósł na ruinach pogańskich Pompejów wspaniałą bazylikę Matki Bożej Różańcowej, dziś jedno z najważniejszych sanktuariów różańcowych świata. Wokół świątyni rozwinął ogromne dzieła miłosierdzia: sierocińce, domy dla dzieci więźniów, żłobki, szkoły i warsztaty pracy dla ubogiej młodzieży. Powołał też Zgromadzenie Córek Różańca Świętego w Pompejach. Na gruzach starożytnego miasta katastrofy powstało w ten sposób „nowe Pompeje” — miasto Królowej Różańca, które co roku odwiedzają miliony pielgrzymów. Longo pisał także książki o różańcu, układał nowenny i wydawał czasopismo szerzące cześć Maryi.

Twórca nowenny pompejańskiej

Największym duchowym dziełem Longa jest nowenna pompejańska — zwana „nowenną nie do odparcia” — 54-dniowa modlitwa różańcowa do Królowej Różańca Świętego. Jej bezpośrednim źródłem był cud uzdrowienia nieuleczalnie chorej Fortunaty Agrelli, której Matka Boża poleciła odprawić trzy nowenny błagalne i trzy dziękczynne. Pełne teksty i instrukcje znajdziesz w osobnych artykułach: nowenna pompejańska — jak odmawiać, litania pompejańska oraz różaniec pompejański.

Śmierć i grób w Pompejach

Dawny satanista, a potem oddany konwertyta, szanowany prawnik i opiekun sierot, Bartolo Longo zmarł 5 października 1926 roku w wieku 85 lat, ze słowami różańca na ustach. Jego ciało spoczywa — obok grobu żony — w krypcie sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach, gdzie do dziś modlą się przy nim pielgrzymi z całego świata.

Od błogosławionego do świętego — beatyfikacja i kanonizacja

Obietnica Maryi, iż kto szerzy różaniec, będzie ocalony, spełniła się w sposób widoczny dla całego Kościoła. Papież Jan Paweł II beatyfikował Bartola Longo 26 października 1980 roku, nazywając go „apostołem różańca”. W 2025 roku, po zatwierdzeniu cudu za jego wstawiennictwem, Bartolo Longo został kanonizowany 19 października 2025 roku podczas Roku Jubileuszowego — dołączając do grona świętych Kościoła katolickiego. Jego droga „od kapłana szatana do świętego” pozostaje jednym z najbardziej poruszających świadectw mocy różańca i Bożego miłosierdzia. Nieprzypadkowo to właśnie za pontyfikatu papieża Leona XIII, przyjaciela dzieła pompejańskiego, październik ustanowiono miesiącem szczególnej modlitwy różańcowej.

Najczęstsze pytania

Czy Bartolo Longo jest święty?
Tak. Beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1980 roku, został kanonizowany 19 października 2025 roku i jest czczony jako święty Kościoła katolickiego.

Kim był Bartolo Longo?
Włoskim prawnikiem (1841–1926), który po okresie spirytyzmu nawrócił się i stał apostołem różańca, twórcą nowenny pompejańskiej oraz budowniczym sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach.

Czego patronem jest Bartolo Longo?
Uznawany jest za orędownika modlitwy różańcowej i patrona dzieł miłosierdzia; szczególnie wzywają go czciciele Królowej Różańca Świętego z Pompejów.

Kiedy odbyła się kanonizacja Bartolo Longo?
19 października 2025 roku, w Roku Jubileuszowym.

Co stworzył Bartolo Longo?
Nowennę pompejańską, sanktuarium i bazylikę w Pompejach, Zgromadzenie Córek Różańca Świętego oraz liczne dzieła charytatywne dla ubogich i dzieci więźniów.

Źródła

Opracowano na podstawie: materiałów sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach, modlitewnika nabożeństwa pompejańskiego, biografii bł. (św.) Bartola Longo oraz informacji o jego beatyfikacji (1980) i kanonizacji (2025).