2 godzin temu
Analiza szczątków roślinnych złożonych w grobie słynnej „Doncella z Llullaillaco” pozwoliła precyzyjniej określić czas przeprowadzenia inkaskiej ceremonii capacocha. Naukowcy z UW ustalili, iż rytuał mógł być związany nie tylko z praktykami religijnymi, ale także z umacnianiem władzy Inków na nowo podbitych terenach imperium. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Archaeometry”.
W czasopiśmie „Archaeometry” opublikowano wyniki nowych badań dotyczących jednej z najbardziej znanych ceremonii ofiarnych imperium Inków – rytuału capacocha przeprowadzonego na wulkanie Llullaillaco. W trakcie rytuału w ofierze złożono troje dzieci, których szczątki odnaleziono w 1999 roku. Są to najlepiej zachowane mumie na świecie, odkryte na najwyżej położonym stanowisku archeologicznym globu (6739 m n.p.m.).
Ofiara z Llullaillaco
Nowe badania nad słynną „Doncella z Llullaillaco” wskazują, iż inkaska ceremonia capacocha mogła służyć nie tylko celom religijnym, ale także umacnianiu władzy Inków na nowo podbitych terenach. Analiza szczątków roślinnych złożonych w grobie pozwoliła precyzyjniej określić czas przeprowadzenia rytuału i powiązać go z okresem ekspansji imperium.
– Badania koncentrowały się nie na samych mumiach, ale na krótkotrwałych szczątkach organicznych znalezionych w kontekście grobowym, m.in. ziarnach kukurydzy, fragmentach manioku i liściach koki. Ze względu na to, iż rośliny te zostały zebrane stosunkowo krótko przed ceremonią, ich datowanie radiowęglowe umożliwiło dokładniejsze określenie czasu przeprowadzenia rytuału niż wcześniejsze analizy samych szczątków ludzkich – wyjaśnia dr Dominika Sieczkowska-Jacyna z Centrum Badań Andyjskich UW.
Uzyskane wyniki wskazują, iż ceremonia odbyła się najprawdopodobniej między 1462 a 1507 rokiem, przy czym najbardziej prawdopodobna data przypada około 1499 roku. Oznacza to, iż rytuał miał miejsce w okresie intensywnej ekspansji i konsolidacji państwa Inków, za panowania Huayny Capaca – jednego z ostatnich władców imperium przed hiszpańskim podbojem.
Podwójna rola
Nowe ustalenia pozwalają spojrzeć na capacocha nie tylko jako na wydarzenie religijne. Capacocha była ceremonią państwową, związaną z kultem ważnych sanktuariów (w tym szczytów górskich) i utrzymaniem kosmicznego porządku, ale mogła także służyć umacnianiu obecności Inków w nowo podporządkowanych regionach.
– Nie można jeszcze ze stuprocentową pewnością przypisać tej ceremonii konkretnemu władcy. Jednak nowe datowanie dobrze pasuje do okresu, w którym południowe obszary imperium były już włączane w strukturę państwa Inków, a źródła kolonialne wspominają o podróży Huayny Capaca do południowych prowincji oraz o składaniu bogatych ofiar bogom – podkreśla dr Dagmara Socha Centrum Badań Andyjskich UW.
Znaczenie tych badań wykracza poza sam przypadek Llullaillaco. Pokazują one, iż połączenie datowania radiowęglowego, analiz izotopowych i modelowania chronologicznego może pomóc dokładniej odtworzyć historię Inków. Dzięki temu słynne wysokogórskie ofiary inkaskie można analizować nie tylko jako wydarzenia religijne, ale także jako element szerszej strategii politycznej i administracyjnej imperium.
