Piłkarski mundial jednoczy kibiców na całym świecie. Jednocześnie miliony ludzi w krajach uczestniczących w turnieju przez cały czas doświadczają ograniczeń wolności religijnej.
Mistrzostwa Świata FIFA 2026, rozgrywane od 11 czerwca do 19 lipca w Stanach Zjednoczonych, Meksyku i Kanadzie, są największym turniejem w historii tej imprezy. Jednak obok sportowych emocji warto zwrócić uwagę na inną rzeczywistość. Jak wynika z najnowszego raportu „Wolność Religijna na Świecie” organizacji Pomoc Kościołowi w Potrzebie (ACN), mieszkańcy 14 z 48 państw uczestniczących w turnieju przez cały czas doświadczają ograniczeń wolności religijnej.
Wolność religijna zagrożona w krajach uczestniczących w Mundialu 2026
Stanowi to blisko 30% wszystkich uczestników mistrzostw, co odpowiada proporcji państw oznaczonych w raporcie PKWP kolorem pomarańczowym (dyskryminacja) lub czerwonym (prześladowania). Spośród 196 analizowanych państw aż 62 odnotowują poważne naruszenia wolności religijnej. Trzy reprezentacje uczestniczące w mundialu pochodzą z krajów, w których dochodzi do prześladowań religijnych. W kolejnych jedenastu państwach wolność religijna jest poważnie ograniczana przez dyskryminację ze względu na wyznanie.
W Iranie i Arabii Saudyjskiej restrykcyjne interpretacje islamu wpływają na obowiązujące przepisy prawa. Szczególnie dotkliwie ograniczenia te odczuwają konwertyci oraz członkowie nieuznawanych wspólnot religijnych. Osobom sprzeciwiającym się tym ograniczeniom grożą aresztowania, więzienie, a w niektórych przypadkach choćby kara śmierci.
Z kolei Demokratyczna Republika Konga od lat walczy z niestabilnością i przemocą. Sytuację dodatkowo pogarsza działalność dżihadystycznej grupy Sojusznicze Siły Demokratyczne (ADF), aktywnej na wschodzie kraju.
Meksyk, jeden z gospodarzy tegorocznego turnieju, pokazuje natomiast, iż zagrożenia dla wolności religijnej nie wynikają wyłącznie z przepisów prawa. Choć kraj ten ma długą historię antyklerykalizmu, w tej chwili największym problemem jest działalność zorganizowanych grup przestępczych i karteli narkotykowych. Kapłani, liderzy religijni i pracownicy duszpasterscy często stają się celem ataków ze strony gangów próbujących przejąć kontrolę nad lokalnymi społecznościami.
Jeszcze trudniejsza sytuacja panuje na Haiti, którego ostatni mecz fazy grupowej zaplanowano na 24 czerwca w Atlancie. Choć reprezentacja zakwalifikowała się do mistrzostw świata, tylko jeden z 26 zawodników na co dzień mieszka i gra w ojczyźnie. Znaczna część kraju znajduje się pod kontrolą uzbrojonych gangów. W ostatnich latach wielokrotnie porywały one i zabijały osoby duchowne oraz utrudniały działalność Kościołów i organizacji religijnych.
Marta Petrosillo, dyrektor Centrum Studiów nad Wolnością Religijną ACNPrześladowania chrześcijan i dyskryminacja religijna w państwach grających na Mistrzostwach Świata FIFA 2026
Do państw, w których miliony ludzi nie mogą w pełni korzystać z wolności religijnej, należą także Maroko, Tunezja, Algieria, Jordania, Katar, Egipt i Turcja. W krajach tych mniejszości religijne przez cały czas napotykają liczne ograniczenia. Dotyczy to między innymi chrześcijan, bahaitów oraz niektórych wspólnot muzułmańskich. Wiele osób doświadcza dyskryminacji i trudności w swobodnym praktykowaniu swojej wiary. Często wynikają one bardziej z presji społecznej niż z samych regulacji prawnych.
Na tym tle Irak stanowi przykład nadziei. Chrześcijanie i inne mniejszości religijne przez lata doświadczały tam brutalnych prześladowań, a także przez cały czas wskazują na przypadki dyskryminacji instytucjonalnej. Mimo to reprezentacja narodowa stała się symbolem jedności, skupiając zawodników reprezentujących różne grupy etniczne i religijne – Arabów, Kurdów, szyitów i sunnitów. W kadrze znajduje się także czterech chrześcijan. Chrześcijanie stanowią dziś mniej niż 1 procent społeczeństwa Iraku, dlatego ich udział w reprezentacji narodowej (około 15% składu), jest wydarzeniem wyjątkowym.
W Uzbekistanie natomiast ścisła kontrola działalności religijnej ogranicza wolność wyznania osób należących do różnych wspólnot, w tym także przedstawicieli większości muzułmańskiej.
Marta Petrosillo, dyrektor Centrum Studiów nad Wolnością Religijną ACN, podkreśla, iż mundial to nie tylko święto sportu. To także okazja, by zwrócić uwagę na los milionów ludzi pozbawionych wolności religijnej.
Mistrzostwa świata gromadzą ludzi różnych kultur, religii i narodowości. To także okazja, by przypomnieć o wyzwaniach, z jakimi przez cały czas mierzą się miliony osób na całym świecie, próbując korzystać z fundamentalnego prawa do wolności religii i przekonań. Zachęcamy rządy wszystkich państw do ochrony tego podstawowego prawa człowieka, aby każdy mógł swobodnie wyznawać, zmieniać i dzielić się swoją wiarą bez obawy przed dyskryminacją czy prześladowaniami – podkreśla Marta Petrosillo.
Jak podkreśla, kibice mogą wspierać różne drużyny narodowe, ale pewne wartości powinny pozostać wspólne dla wszystkich. Należą do nich szacunek dla godności człowieka oraz wolność religijna.
