Konsekracje biskupie przeciwko własnym zasadom.

Konsekracje biskupie przeciwko własnym zasadom

W związku z zapowiedzianymi na 1 lipca br. konsekracjami biskupimi dokonywanymi przez Bractwo Świętego Piusa X bez zgody osoby uznawanej przez nie za prawowitego Papieża, warto przypomnieć jednoznaczne nauczanie papieża Pius XII zawarte w encyklice Ad Apostolorum Principis:

„Żadna osoba lub grupa, czy to spośród duchownych, czy to świeckich, nie może sobie rościć prawa do nominowania biskupów; nikt też nie może godziwie udzielić konsekracji biskupiej, jeżeli nie otrzyma zlecenia Stolicy Apostolskiej. Zatem, jeżeli konsekracja tego rodzaju zostaje udzielona, jest ona wbrew wszelkiemu prawu i ustawie, a przez to przestępstwo zostaje poważnie naruszona jedność Kościoła, dlatego ustanowiono ekskomunikę zastrzeżoną specialissimo modo Stolicy Apostolskiej, która automatycznie ciąży zarówno na konsekratorze, jak i na każdym, kto bez upoważnienia przyjął sakrę.

Jak należy zatem ocenić usprawiedliwienie (...), iż musieli oni działać w ten sposób, jak twierdzą, z konieczności, w trosce o dusze (...)? Otóż jest oczywiste, iż nie bierze się pod uwagę duchowego dobra wiernych, jeżeli narusza się ustawy Kościoła (...).

Jest niewątpliwie powodem do smutku, iż podczas gdy święci biskupi, znani z gorliwości o dusze, znoszą tyle prób, wykorzystuje się ich trudności, aby na ich miejsce ustanowić fałszywych pasterzy, przez co hierarchiczny porządek Kościoła zostaje obalony, a autorytet Biskupa Rzymskiego – podstępnie podkopany.”

— Pius XII, Ad Apostolorum Principis

Słowa te mają szczególne znaczenie w obecnej sytuacji. Bractwo Świętego Piusa X utrzymuje bowiem, iż osoba zajmująca w tej chwili Stolicę Apostolską jest prawowitym Papieżem i posiada najwyższą władzę w Kościele. Jednocześnie zamierza dokonać konsekracji biskupich bez jego mandatu, powołując się – podobnie jak osoby wspomniane przez Piusa XII – na stan konieczności oraz dobro dusz.

Tymczasem Papież w przytoczonym tekście nie tylko potępia same konsekracje dokonywane bez zgody Stolicy Apostolskiej, ale również wprost odnosi się do argumentu konieczności. Jego nauczanie jest jednoznaczne: nie można usprawiedliwiać naruszania praw Kościoła troską o wiernych ani twierdzić, iż działa się dla dobra dusz, gdy równocześnie podważa się ustanowiony przez Boga porządek hierarchiczny.

Właśnie dlatego zapowiedziane konsekracje po raz kolejny ukazują wewnętrzną sprzeczność stanowiska „uznawać i opierać się”. o ile bowiem osoba zasiadająca w tej chwili w Rzymie jest rzeczywiście Papieżem, jak utrzymuje Bractwo, wówczas jego wyraźna wola i autorytet powinny być respektowane. Kościół katolicki nigdy nie nauczał, iż można uznawać kogoś za prawowitego Następcę św. Piotra, a jednocześnie odrzucać jego decyzje w kwestii tak zasadniczej jak ustanawianie biskupów.

Z punktu widzenia stanowiska integralnie katolickiego ujawnia się tutaj fundamentalna sprzeczność. Albo istnieje prawowity Papież, którego należy słuchać również wtedy, gdy jego decyzje wydają się trudne lub niekorzystne, albo Stolica Apostolska jest nieobsadzona. Nie można natomiast jednocześnie uznawać kogoś za Papieża i odmawiać mu posłuszeństwa właśnie tam, gdzie Kościół od wieków wymagał posłuszeństwa w sposób szczególny.

Pius XII nauczał, iż konsekracje biskupie dokonywane bez mandatu Stolicy Apostolskiej naruszają jedność Kościoła i podkopują autorytet Biskupa Rzymskiego. Dlatego trudno nie zauważyć, iż sytuacja zapowiadana na 1 lipca odpowiada dokładnie temu problemowi, który Papież opisał w swojej encyklice. Bractwo Świętego Piusa X twierdzi, iż uznaje papieski autorytet, ale w praktyce postępuje tak, jakby w tej konkretnej sprawie nie był on wiążący.

Nie jest więc to obrona prymatu papieskiego, ale jego faktyczne ograniczenie. Nie jest to również pełne podporządkowanie się zasadzie katolickiego posłuszeństwa, ale uzależnienie tego posłuszeństwa od własnej oceny sytuacji. W rezultacie deklarowane uznanie Papieża staje się jedynie formalnością pozbawioną praktycznych konsekwencji.

Dlatego zapowiedziane konsekracje stanowią kolejny dowód niemożności pogodzenia katolickiej nauki o papiestwie z teorią „uznawać i opierać się”. jeżeli bowiem uznaje się kogoś za Papieża, należy uznać również jego władzę w sprawach dotyczących ustanawiania hierarchii Kościoła. W przeciwnym razie podważa się dokładnie ten autorytet, który rzekomo ma być uznawany — a jest to właśnie niebezpieczeństwo, przed którym przestrzegał Pius XII.

Redakcja Tenete Traditiones