7 godzin temu
To wszystko nie jest też bez znaczenia w społecznym kontekście – coraz więcej Filipińczyków przyjeżdża do Polski by budować naszą gospodarkę. Na początku wizyty, 7 października, Karol Nawrocki wygłosił wykład na Uniwersytecie Katolickim im. Świętego Tomasza w Manili, uczelni założonej przez dominikanów w 1611 roku. Należy ona do najstarszych działających uniwersytetów w Azji, a jej patronem jest jeden z najważniejszych teologów i filozofów katolickich.
Prezydent poświęcił to wystąpienie historycznym i współczesnym związkom Polski i Filipin. Wskazał na dwa czynniki, które jego zdaniem ukształtowały oba narody: wiarę i wolność. Mówił o znaczeniu katolicyzmu dla polskiej i filipińskiej kultury, przywiązaniu do rodziny, solidarności i odpowiedzialności za innych. Przywołał również refleksję Tomasza nad nauczaniem Pana Jezusa o miłości Boga i bliźniego.
Wybór uczelni miał znaczenie nie tylko ceremonialne. Pozwolił prezydentowi odwołać się do tradycji intelektualnej Kościoła, a zarazem przypomnieć o historycznych związkach Polski z Azją. Te mają też swój materialny ślad. W bibliotece uniwersyteckiej znajduje się jeden ze starych egzemplarzy dzieła Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich. To symboliczny znak obecności polskiej kultury w intelektualnej przestrzeni tej uczelni.
Wojciech Męciński i początki polskiej obecności
W swoim wystąpieniu Nawrocki przypomniał, iż pierwsze polskie związki z Filipinami nawiązały się za pośrednictwem Kościoła. W XVII wieku na archipelag docierali jezuici, wśród nich Wojciech Męciński, pochodzący z okolic Krakowa.
Męciński był misjonarzem działającym w Azji. W 1642 roku dotarł do Manili, skąd próbował przedostać się do Japonii. Został tam schwytany, poddany torturom i w 1643 roku poniósł śmierć za wiarę. Jest znany przede wszystkim jako jeden z pierwszych polskich misjonarzy w Azji i męczennik japoński.
Jego biografia pokazuje, jak odległe były niegdyś szlaki misyjne i jaką rolę odgrywały w nich Filipiny. Manila stanowiła istotny punkt na trasach łączących różne części Azji, a dla misjonarzy była niekiedy przystankiem w drodze do krajów, w których działalność chrześcijańska wiązała się z dużym ryzykiem.
Jan Paweł II i Wawrzyniec Ruiz
W przemówieniu podczas spotkania z prezydentem Ferdinandem Marcosem Jr. Nawrocki podkreślił, iż Polaków i Filipińczyków łączy chrześcijańskie dziedzictwo. Szczególne miejsce w tej historii zajmuje Jan Paweł II, który odwiedził Filipiny w 1981 i 1995 roku.
Druga pielgrzymka zbiegła się z pierwszymi Światowymi Dniami Młodzieży zorganizowanymi w Azji. Do Manili przybyły wówczas miliony wiernych. W czasie pierwszej wizyty, w 1981 roku, papież beatyfikował Wawrzyńca Ruiza, filipińskiego świeckiego, który – podobnie jak Męciński – poniósł śmierć za wiarę w Japonii w XVII wieku. Ruiz został kanonizowany przez Jana Pawła II w 1987 roku i jest uznawany za pierwszego świętego Filipińczyka.
Karol Nawrocki przypomniał także o kulcie Bożego Miłosierdzia i św. Faustyny Kowalskiej, który jest bardzo żywy na Filipinach. To szczególny przykład oddziaływania polskiego dziedzictwa religijnego, które znalazło odbiorców tysiące kilometrów od kraju, w którym się narodziło.
Polskie siostry w Manili
Religijny wymiar wizyty zaznaczył się również w programie Marty Nawrockiej. Pierwsza dama odwiedziła polskie Zgromadzenie Sióstr Maryi Niepokalanej w Manili. Zakonnice wspierają tam kobiety, między innymi organizując kursy kroju i szycia, które pomagają zdobyć zawód i znaleźć zatrudnienie. Zgromadzenie działa na Filipinach od 2011 roku.
Wśród osób odznaczonych przez prezydenta znalazła się również siostra Agata Sobczyk, związana z działalnością na rzecz mieszkańców ubogich dzielnic Manili. Praca polskich zakonnic pokazuje, iż obecność Kościoła z Polski na Filipinach nie ogranicza się do historii misji ani do uroczystych spotkań. Obejmuje także długofalową pomoc społeczną i edukacyjną.
Manny Pacquiao: chrześcijaństwo poza katolicyzmem
Wizyta przyniosła również spotkanie, które przyciągnęło uwagę mediów: Karol Nawrocki odbył krótki trening bokserski z Mannym Pacquiao, byłym mistrzem świata i jednym z najbardziej rozpoznawalnych Filipińczyków. Pacquiao jest znany nie tylko z kariery sportowej i działalności politycznej, ale także z publicznego zaangażowania religijnego.
Choć wychował się w tradycji katolickiej, później związał się z chrześcijaństwem ewangelikalnym. Jego przykład przypomina, iż religijność jest ważnym elementem filipińskiego życia publicznego także poza Kościołem katolickim.
Sam trening miał przede wszystkim charakter medialny. W zestawieniu z pozostałymi punktami programu pokazał jednak, iż religijne odniesienia pojawiały się podczas wizyty w różnych kontekstach: od tradycji akademickiej i historii misji po współczesną kulturę popularną.
Wizyta na Filipinach była okazją do przypomnienia historii polskich misjonarzy, papieskich pielgrzymek i działalności polskich zakonnic. Wątki te nie zastępowały rozmów o gospodarce i bezpieczeństwie, ale pokazały mniej znany wymiar relacji obu państw — związki tworzone przez ludzi, instytucje i wspólną historię religijną.
