Kardynał Grzegorz Ryś na EFNI 2026: sztuczna inteligencja wymaga odpowiedzialności

Uczestników EFNI powitali, Henryka Bochniarz, przewodnicząca Rady Programowej EFNI, Marek Górski, prezydent Konfederacji Lewiatan, Leszek Bonna, wicemarszałek województwa pomorskiego i Michał Banacki, wiceprezydent Sopotu.

Henryka Bochniarz, witając uczestników konferencji, podkreśliła, iż żyjemy w czasach wielkich zmian. Czy przerodzą się one w rewolucję, pokaże przyszłość. Zmiany dotyczą między innymi sytuacji geopolitycznej. Okazało się, iż choćby relacje między Stanami Zjednoczonymi a Europą nie są już tak pewne, jak mogło się wydawać. Jednocześnie trwa rewolucja technologiczna, związana przede wszystkim z rozwojem sztucznej inteligencji. – Zachodzące zmiany budzą obawy i niepewność, dlatego naszym zadaniem jest szukanie odpowiedzi i konkretnych rozwiązań – powiedziała Henryka Bochniarz.

Gościem specjalnym ceremonii otwarcia EFNI był kard. Grzegorz Ryś. Rozmawiał z prof. Jerzym Hausnerem, byłym wicepremierem i przewodniczącym Rady Programowej Open Eyes Economy Summit. Tematem rozmowy były główne założenia encykliki papieża Leona XIV „Magnifica Humanitas”, która porusza kwestie związane z człowiekiem, wartościami i sztuczną inteligencją.

Encyklika Leona XIV podkreśla, iż sztuczna inteligencja może przynosić wiele korzyści, ale może też pogłębiać nierówności, wykluczać niektóre osoby i utrudniać ustalenie, kto odpowiada za podejmowane decyzje. Dlatego jej działanie powinno być kontrolowane przez ludzi, a podejmowane decyzje muszą być jasne i zgodne z zasadami etycznymi.

– Encyklika przypomina, iż człowiek jest istotą, która ma swoje słabości i ograniczenia. Tymczasem sztuczna inteligencja może tworzyć złudzenie, iż człowiek może wszystko i nie musi liczyć się z żadnymi ograniczeniami – podkreślił kard. Grzegorz Ryś.

Jak zaznaczył, prawdziwa wielkość człowieka nie polega na sile, kontroli ani przewadze nad innymi. Ważne jest, by umieć dostrzec własne słabości, zaakceptować swoje ograniczenia i pamiętać, iż potrzebujemy innych ludzi. Kardynał przeciwstawił w ten sposób kulturę siły i dominacji „cywilizacji miłości”, opartej na wzajemnym szacunku, trosce i współpracy.

Kard. Grzegorz Ryś zwrócił uwagę, iż w encyklice papież Leon XIV stawia ważne pytania: czy sztuczna inteligencja nie prowadzi do nowych form niewolnictwa? Czy będzie służyć dobru wspólnemu, czy stanie się narzędziem kontroli i dominacji?

W panelu otwarcia „Pół wieku badań nad globalnymi procesami przemian wartości -wizja optymistyczna?” zaproszeni goście rozmawiali o World Values Survey, czyli Światowych Badaniach nad Wartościami.

Prof. Agnieszka Turska-Kawa, prorektor ds. Nauki, Uniwersytet Śląski powiedziała, iż w Polsce przez cały czas cenimy tradycyjne wartości i bezpieczeństwo. Jednocześnie w ciągu ostatnich 25 lat nasze społeczeństwo stało się bardziej otwarte i tolerancyjne. Coraz częściej akceptujemy osoby z różnych środowisk, innych narodowości i o różnej orientacji seksualnej.

– Z drugiej strony spadło zaufanie do polityków, rządu i parlamentu. w tej chwili jest ono na niskim poziomie. Dlatego tak ważne jest budowanie stabilnych i wiarygodnych instytucji, które będą dobrze działać niezależnie od tego, kto sprawuje władzę i jakie poglądy polityczne reprezentuje – dodała.

– Często wydaje nam się, iż kultura jest niezmienna i przekazywana z pokolenia na pokolenie. W rzeczywistości jednak kultury się zmieniają, a wraz z kolejnymi pokoleniami zmieniają się również wartości i przekonania ludzi – powiedział prof. Christian Welzel, wiceprzewodniczący, stowarzyszenie Światowego Badania Wartości.

– W większości państw świata rodzi się coraz mniej dzieci, a edukacja odgrywa coraz większą rolę. Zmiany te są związane z rozwojem gospodarki – od rolnictwa, przez przemysł, aż po gospodarkę opartą na wiedzy. Wraz ze zmianami warunków życia ludzie zmieniają także swoje wartości i dostosowują się do nowej rzeczywistości – podkreślił.

Panel moderował: prof. Radosław Markowski, Polska Akademia Nauk, Uniwersytet SWPS