Hagar Ἁγάρ

Wydarzenia te mają jeszcze sens alegoryczny: niewiasty te wyobrażają dwa przymierza; jedno, zawarte pod górą Synaj, rodzi ku niewoli, a wyobraża je Hagar (Ga 4,24).

ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα· αὗται γάρ εἰσιν δύο διαθῆκαι, μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινᾶ εἰς δουλείαν γεννῶσα, ἥτις ἐστὶν Ἁγάρ.

Quae sunt per allegoriam dicta haec enim sunt duo testamenta unum quidem a monte Sina in servitutem generans quae est Agar.


Apostoł Paweł sięga w swojej argumentacji do skarbca ST, by powiedzieć Galatom, iż nie można jednocześnie być człowiekiem wolnym i poddanym niewoli. Uosobieniem tych dwóch stanów egzystencji są postacie Sary i Hagar oraz ich potomstwa (Rdz 16,15; 21,2. 9-12). Przymierze z góry Synaj, podobnie jak Hagar, „rodzi do niewoli”. Tłem tej myśli jest idea, iż dzieci niewolnicy rodzą się jako niewolnicy, tj. w tym samym statusie. Góra Synaj jest górą, na której Mojżesz otrzymał od Boga tablice Prawa, które ostatecznie przekazał ludowi Izraela po swoim zejściu. Z tego punktu widzenia góra Synaj jest związana z Prawem, a więc także z legalizmem, zniewoleniem przez Prawo (Ga 3,23-24), ale przekazanie tablic Prawa jest też istotną częścią przymierza Boga z ludem Izraela. Należy pamiętać, iż góra Synaj leży na terytorium potomków Hagar (por. Rdz 25,12-18), chociaż termin geograficzny „Arabia” nie jest wyraźnie wspomniany w ST w związku z Hagarytami. Półwysep Synaj nie należy do Ziemi Obiecanej, ale do pustyni, przez którą lud Izraela musiał przejść w drodze do Ziemi Obiecanej. Apostoł zdaje się posługiwać zestawieniem Hagar-Synaj, aby ukazać kondycję zniewolenia tych, którzy poddają się Prawu, ale też, by wskazać im drogę wolności, na którą mogą wstąpić dzięki wyzwoleniu ich spod jarzma Prawa przez samego Chrystusa (Ga 5,1).