Festiwal Kultury Alternatywnej już po raz szósty łączy społeczność Częstochowy

eFKA, czyli Festiwal Kultury Alternatywnej zadebiutował na kulturalnej mapie miasta w sierpniu 2021 r. Inicjatorem wydarzenia była Fundacja Oczami Brata. Cel, który przyświecał organizatorom, był jasny: kulturalne ożywienie i rewitalizacja Starego Miasta. Stąd większość wydarzeń skoncentrowana była w okolicach ul. Mielczarskiego.

eFKA przez 5 lat zapewniła mieszkańcom miasta i regionu kilka dni atrakcji, udział ponad 650 artystów oraz zaangażowanie 250 wolontariuszy. Frekwencja dopisała, opinie były pozytywne,
a zarówno mieszkańcy Starego Miasta, jak i goście, podkreślali, iż potrzeba organizacji wydarzenia tego typu istniała od dawna. Tym samym cel integracji różnych środowisk został zrealizowany.
Po 5 latach organizatorzy podjęli decyzję: cel został zrealizowany, czas przenieść festiwal w inne miejsce, niedaleko, bo na płytę Starego Rynku w Częstochowie.

eFKA 2026 odbędzie się 22 sierpnia. W klimat festiwalu wprowadzą częstochowian wydarzenia towarzyszące, które przewidziano już od 20 czerwca. Wszystkie odbywać się będą w odświeżonej Kawiarni Alternatywa 21, która znajduje się na Starym Rynku i prowadzona jest przez Fundację Oczami Brata.

Festiwal – tak jak w poprzednich latach poprowadzi Krzysztof Berendt – aktor Teatru Miejskiego im. W. Gombrowicza w Gdyni, animator kultury, instruktor teatralny. W 2021 r. zdobył on Nagrodę Prezydenta Gdyni za rolę Księcia Myszkina w spektaklu „Nastazja wychodzi za mąż”. Berendt uczestniczył też w słuchowisku teatralnym „Cebula” Łukasza Staniszewskiego, zrealizowanego w ramach projektu „Te@tr na SŁUCHawkach” oraz teatralnym happeningu „Moja droga” zrealizowanym przez Teatr Nowy w Częstochowie. w tej chwili aktor gra w spektaklach w Teatrze Nowym: „Umrzeć ze śmiechu”, „Cebula” oraz „Porozmawiajmy o…”.

O VI edycji Festiwalu Kultury Alternatywnej opowiada jego dyrektor artystyczny – Paweł Bilski:

Festiwal eFKA od początku był przestrzenią spotkania, dialogu i wspólnego tworzenia.

Przez ostatnie lata razem budowaliśmy atmosferę wokół ul. Mielczarskiego i pokazaliśmy, iż kultura potrafi zmieniać miejsca, ludzi i sposób myślenia o mieście. Tam było naprawdę świetnie, ale dziś czujemy, iż przyszedł czas na kolejny krok.

Tegoroczna, VI edycja festiwalu odbędzie się po raz pierwszy na płycie Starego Rynku w Częstochowie. To zmiana, która wynika z potrzeby rozwoju, otwierania się na nowe osoby i troski
o kolejną istotną przestrzeń miasta. Bo jeżeli nie my — to kto? Wierzymy, iż miejsca odzyskują znaczenie wtedy, kiedy pojawiają się w nich relacje, sztuka, rozmowa i obecność drugiego człowieka.
Hasłem przewodnim tegorocznej eFKI jest „Troska”. Troska o ludzi, o wspólnotę, o miasto i o miejsca, które potrzebują życia, energii i dobrych emocji. Chcemy wspólnie zastanowić się, jak być bliżej siebie nawzajem i jak budować przestrzenie, w których każdy może poczuć się mile widziany.

Dlatego tak ważna jest dla nas obecność Kawiarni Alternatywa 21 na Starym Rynku. To właśnie tam każdego dnia spotykają się ludzie, którzy udowadniają, iż otwartość, różnorodność i wzajemne wsparcie mają realną siłę. Bardzo nam zależy, żeby Rynek żył nie tylko podczas festiwalu, ale również później — na co dzień.

Zapraszamy Was nie tylko na koncerty, warsztaty i wydarzenia festiwalowe, ale także po prostu do Alternatywy 21. Wpadnijcie na kawę, rozmowę i chwilę zatrzymania. Twórzmy razem nowe miejsce spotkań na mapie Częstochowy.

Dziękujemy, iż od sześciu lat jesteście częścią eFKI i iż wspólnie pokazujemy, iż kultura może naprawdę zmieniać miasto.

ALTERNATYWNA ROZGRZEWKA FESTIWALOWA
DZIAŁANIA TOWARZYSZĄCE ROZPOCZNĄ SIĘ JUŻ W CZERWCU!

Artystyczny klimat VI edycji Festiwalu Kultury Alternatywnej eFKA będzie można poczuć na długo przed oficjalnym rozpoczęciem wydarzenia. Już od czerwca organizatorzy zapraszają mieszkańców Częstochowy do wspólnego przygotowywania się do festiwalu poprzez cykl spotkań pod nazwą Alternatywna Rozgrzewka Festiwalowa.
Wydarzenia odbędą się w przestrzeni Kawiarni Alternatywa 21 na Starym Rynku.

Zależy nam, aby festiwal żył nie tylko przez jeden dzień, ale był procesem wspólnego budowania społeczności i nowej energii wokół tej części miasta.

W ramach tegorocznej rozgrzewki zaplanowano:

– od 15 czerwca do 22 sierpnia 2026 r. Międzynarodową wystawa poplenerową „Po uważności”
na Festiwalu Kultury Alternatywnej e/FKA, vol. 5.
Idąc za słowami prof. Jona Kabat Zinna na 5 edycji e/FKI artystom chodziło o „Szczególny rodzaj uwagi: świadomej, skierowanej na obecną chwilę i nieosądzającej”, jaka potrafi zredukować stres poprzez uważność. Dla reprezentantów różnych sztuk wizualnych praca nad ich dziełem stała się ćwiczeniem ułatwiającym osiągnięcie stanu „uważności” i treningiem dla umysłu do „uważności” dochodzącego. „Uważność” to pojęcie oznaczające stan świadomego skupienia uwagi na odczuciach doznawanych w danej chwili — całkowite oddanie się obecnemu doświadczeniu bez analizowania
i oceny. Stan uważności osiągamy skupiając się na chwili obecnej i uwalniając się od tego co zbędne. Wbrew pozorom wejście w mindfulness nie jest zadaniem łatwym, gdyż na co dzień doświadczamy rzeczywistości poprzez różne filtry (preferencji, ukształtowanych poglądów, narzuconych norm, wyuczonych rekcji, traum, itd.). Niewątpliwie sztuka jest jedną z aktywności ludzkiej, jaka pomaga ten balast odsunąć lub odrzucić samemu artyście, jak i widzowi. Na ile ten eksperyment z Mindfulness Art; byciem „z chwilą obecną” się powiódł dowiemy się na wystawie poplenerowej „Po uważności”
z udziałem artystów z Polski, Ukrainy, Niemiec, Holandii, Rosji. Komisarzem pleneru i wystawy poplenerowej była Anita Grobelak z Grupy artystycznej ATINA

– 20 czerwca 2026 r., godz. 18:00 – recital aktorki Aleksandry Tokarczyk w akompaniamencie Michała Rorata.
To wyjątkowe spotkanie ze słowem, muzyką i emocją – kameralna propozycja dla tych, którzy chcą stopniowo wejść w atmosferę tegorocznej eFKI i jeszcze przed sierpniowym finałem doświadczyć bliskości sztuki oraz wspólnego przeżywania wyjątkowych chwil.
W interpretacjach aktorskich Aleksandry Tokarczyk, przy subtelnym akompaniamencie Michała Rorata, recital stanie się przestrzenią zatrzymania, uważności i refleksji. To artystyczne spotkanie, które zaprasza do budowania relacji – z drugim człowiekiem, z muzyką, ze sobą samym – oraz do odkrywania idei tegorocznego hasła festiwalu: „Troski”.
W kameralnej atmosferze dźwięku i słowa publiczność będzie mogła doświadczyć sztuki blisko, w jej najbardziej intymnym i poruszającym wymiarze. To wieczór, który nie tylko wprowadza w klimat eFKI, ale także daje przestrzeń na wspólne bycie, wsłuchanie się i odnalezienie piękna w tym, co czułe i ważne.

– 18 lipca 2026 r., godz. 18:00 – koncert „Skrzypce i wiolonczela, czyli letnie impresje”
w wykonaniu zespołu CELLOVION DUO w składzie: Zofia Sosińska oraz Amelia Witek.
Zofia Sosińska – skrzypce, laureatka międzynarodowych konkursów i była członkini European Union Youth Orchestra, występowała m.in. w Concertgebouw w Amsterdamie i Berliner Konzerthaus.
Amelia Witek – wiolonczela, solistka z Orkiestrą Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej, laureatka prestiżowych festiwali i konkursów, m.in. „Summa Cum Laude” w Wiedniu.
W programie koncertu znajdą się nastrojowe tanga, niezapomniane, pełne emocji tematy muzyki filmowej, autorskie aranżacje numerów rozrywkowych oraz subtelna klasyka. Zróżnicowanie repertuaru sprawi, iż każdy odnajdzie w tym wieczorze coś dla siebie.

Miejsce: Kawiarnia Alternatywa 21, Stary Rynek w Częstochowie
Wstęp: wolny.

PROGRAM 6. EDYCJI FESTIWALU KULTURY ALTERNATYWNEJ e/FKA
Data: 22 sierpnia 2026, godziny: 10:00 – 22:00
Miejsce: Stary Rynek w Częstochowie
Hasło przewodnie: „TROSKA”

/ 10:00-10:10 / czas start! rozpoczęcie pełne troski / mała scena
/ 10:00-18:00 / warsztaty rękodzieła artystycznego, plastyczne, animacyjne / alternatywny namiot festiwalowy
/ 10:00-15:00 / międzynarodowy plener artystyczny „Lokalnie niebanalnie” / komisarz pleneru: Anita Grobelak / ul. Ptasia
/ 10:00-11:00 / alternatywna scena talentów / Ania Baryła, Sawa Jastrzębska / mała scena
/ 11:00-12:00 / pokaz „W trosce o jedność” / Robert Mateuszuk i inni / płyta Starego Rynku /
wydarzenie towarzyszące dofinansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
/ 10:00-11:00 / warsztaty „Oddech troski” Anny Klim / płyta Starego Rynku
/ 11:00-12:00 / warsztaty „Troska o głos” Daniela Chodyny / alternatywny namiot festiwalowy
/ 12:00-13:00 / warsztaty „Migowy język troski” Natalii Świniarskiej / alternatywny namiot festiwalowy
/ 13:00-14:00 / spektakl „Czułość na rynku” / Teatr na Błesznie / płyta Starego Rynku
/ 14:00 / forum dialogu: „Klimaty Kultury – rozmowa o częstochowskiej kulturze, jej kondycji, możliwościach i ograniczeniach” / prowadzący: Waldemar Jabłczyński / mała scena
/ 15:00 / podsumowanie wystawy „Niebanalnie – wystawa poplenerowa w Galerii na Ptasiej” / komisarz wystawy: Anita Grobelak / ul. Ptasia
/ 15:15 / koncert zespołu Video District / amfiteatr
/ 16:00 / Slam Poetycki / prowadzący: Artur Bratek / mała scena
/ 17:00 / koncert zespołu Haja / amfiteatr
/ 18:00 / spektakl „Różowy Punk” / Teatr Nikoli / płyta Starego Rynku
/ 19:00 / koncert Marty Honzatko / amfiteatr
/ 20:30 / koncert zespołu cosmos / amfiteatr