Egipt: Katolicy odgrywają istotną rolę

Katolicy stanowią niewielką część egipskiego społeczeństwa. Mimo to Kościół katolicki odgrywa istotną rolę w edukacji, ochronie zdrowia i działalności społecznej, szczególnie w najuboższych regionach kraju. Jednocześnie wierni muszą mierzyć się z licznymi wyzwaniami wynikającymi z życia w mniejszości religijnej.

Eparchia luksorska obejmuje około 25 tys. katolików, którym posługuje 37 kapłanów i 70 sióstr zakonnych. Jej terytorium rozciąga się również na wybrzeże Morza Czerwonego – istotny region turystyczny, który przyciąga zarówno zagranicznych turystów, jak i Egipcjan poszukujących lepiej płatnej pracy.

Podczas wizyty w międzynarodowej siedzibie „Pomocy Kościołowi w Potrzebie” (ACN) w Niemczech biskup Luksoru Emmanuel Bishay podkreślił, iż Kościół staje przed coraz większym wyzwaniem, jakim jest zapewnienie opieki duszpasterskiej rosnącej i rozproszonej wspólnocie wiernych.

Największym wyznaniem chrześcijańskim w Egipcie jest Koptyjski Kościół Prawosławny. Choć brakuje oficjalnych statystyk, szacuje się, iż w kraju żyje od 10 do 15 mln Koptów. To zdecydowanie największa wspólnota chrześcijańska na Bliskim Wschodzie. Zdecydowaną większość pozostałych mieszkańców Egiptu, którego populacja liczy około 120 mln osób, stanowią muzułmanie.

Koptyjski Kościół Katolicki skupia natomiast zaledwie około 300 tys. wiernych. Jak zaznacza bp Bishay, pomimo niewielkiej liczebności katolicy odgrywają istotną rolę w budowaniu dobrych relacji między wspólnotami religijnymi, a także w rozwoju edukacji, ochrony zdrowia i kultury.

Wyzwania życia w mniejszości

Im dalej na południe, w głąb Górnego Egiptu, tym bardziej zachowawcze bywają postawy mieszkańców. Dokładamy wszelkich starań, aby budować relacje zarówno ze wspólnotą prawosławną, jak i z muzułmanami, którzy stanowią większość społeczeństwa. Nie zawsze jest to łatwe, szczególnie na wsiach i w małych miejscowościach – wyjaśnia bp Bishay.

Jak podkreśla hierarcha, na szczeblu oficjalnym relacje między Kościołem katolickim a prawosławnym układają się dobrze. Wierni okazują sobie życzliwość i składają życzenia z okazji świąt religijnych. Trudności pojawiają się jednak między innymi w przypadku małżeństw mieszanych.

Niestety, gdy młody katolik lub katoliczka zawiera małżeństwo z osobą prawosławną, może zostać zobowiązany do przejścia na prawosławie i przestrzegania zasad tego Kościoła. To dla nas poważne wyzwanie. Jak pomóc młodym ludziom pogłębiać wiarę katolicką i zachować więź ze swoim Kościołem? Wierzę, iż istotną rolę odgrywa formacja, szczególnie katecheza. Staramy się również stwarzać młodym katolikom jak najwięcej okazji do spotkań i budowania wspólnoty – mówi biskup.

Kilka lat temu Kościół katolicki podjął przełomową decyzję o włączeniu do swojego kalendarza liturgicznego wspomnienia koptyjskich męczenników, zamordowanych przez dżihadystów w Libii w 2015 roku. Wszyscy należeli do Kościoła prawosławnego. Zdaniem bp. Bishaya ich świadectwo jest powodem do dumy również dla katolików i przypomina, iż egipscy chrześcijanie są gotowi oddać życie za wiarę.

Odnosząc się do relacji z muzułmanami, hierarcha przyznaje, iż w przeszłości nie brakowało trudnych okresów. Zauważa jednak, iż w ostatnich latach sytuacja stopniowo się poprawia.

Radykalne głosy, które kiedyś były bardzo wyraźne, dziś nie są już tak silne. Coraz większe znaczenie zyskują natomiast postawy umiarkowane. Zmiany zachodzą powoli, ale są zauważalne. Ludzie zaczynają słuchać osób reprezentujących umiarkowane poglądy, a władze dają im przestrzeń do działania. Wierzę, iż jeżeli Egipt utrzyma ten kierunek, sytuacja będzie się przez cały czas poprawiać – podkreśla.

Niewielki Kościół, wielka pomoc

Mimo stosunkowo niewielkiej liczby wiernych Kościół katolicki w Egipcie prowadzi szeroko zakrojoną działalność edukacyjną, medyczną i społeczną.

Kościół katolicki jest niewielki liczebnie, ale bardzo aktywny w służbie społeczeństwu. Niektóre z najlepszych szkół w Egipcie to szkoły katolickie. O ich wysokim poziomie świadczy fakt, iż korzystają z nich także przedstawiciele władz państwowych. Działamy również w ochronie zdrowia. W samej naszej eparchii funkcjonuje 14 przychodni, w których pracują przede wszystkim siostry zakonne, poświęcające tej posłudze znaczną część swojego czasu. Prowadzimy także centra kultury i biblioteki – wylicza bp Bishay.

Jak zauważa, Kościół katolicki nie tylko świadczy te usługi, ale także stał się wzorem dla innych wspólnot religijnych.

Pokazaliśmy egipskiemu społeczeństwu, w jaki sposób można organizować tego rodzaju pomoc. Z naszych doświadczeń korzystał Koptyjski Kościół Prawosławny, a w ostatnich latach podobną działalność zaczęły rozwijać również meczety. Kościół katolicki był pionierem w tej dziedzinie – podkreśla hierarcha.

Działalność ta ma szczególne znaczenie w eparchii luksorskiej, położonej w Górnym Egipcie, gdzie dostęp do podstawowych usług publicznych pozostaje ograniczony.

Górny Egipt otrzymuje mniej uwagi niż Delta Nilu i północna część kraju. W rezultacie poziom świadczonych usług jest niższy, szczególnie w ochronie zdrowia. Szpitale nie zawsze spełniają odpowiednie standardy. Występują również braki w edukacji i opiece nad dziećmi. Wszystko to wymaga od nas, jako Kościoła katolickiego, ogromnego zaangażowania – wyjaśnia biskup.

Region należy do najuboższych w Egipcie, co ogranicza możliwości rozwoju jego mieszkańców.

Statystyki pokazują, iż znajdujemy się wśród najbiedniejszych prowincji kraju. Ubóstwo wpływa na możliwości rozwoju ludzi i wykorzystania ich talentów, zarówno intelektualnych, jak i innych. Smuci mnie widok uzdolnionych osób, których zdolności pozostają niedocenione lub które nie mają odpowiednich warunków, by rozwijać swój potencjał – przyznaje bp Bishay.

Pomoc odpowiadająca na rzeczywiste potrzeby

Pomoc Kościołowi w Potrzebie (ACN) od lat wspiera Kościół katolicki w Egipcie w różnych obszarach jego działalności. Biskup Emmanuel Bishay wyraził wdzięczność za tę współpracę, podkreślając szczególny sposób działania organizacji.

ACN jest dla nas niezwykle ważnym wsparciem. Szczególnie cenne jest to, iż fundacja uwzględnia nasze priorytety, zamiast narzucać własny plan działania. To ma dla nas ogromne znaczenie! – podsumowuje hierarcha.