Jak odnaleźć miejsce człowieka w świecie coraz silniej kształtowanym przez sztuczną inteligencję? To pytanie było punktem wyjścia panelu dyskusyjnego „Człowiek w epoce AI – wokół encykliki Magnifica Humanitas Leona XIV”, który odbył się 16 czerwca w Polach Dialogu – krakowskim biurze „Pomoc Kościołowi w Potrzebie”.
Spotkanie, zorganizowane przy współpracy z Instytutem Tertio Millennio, zgromadziło przedstawicieli świata nauki oraz osoby zainteresowane etycznymi i społecznymi konsekwencjami rozwoju nowych technologii. Punktem wyjścia do rozmowy była najnowsza encyklika Leona XIV, wpisująca się w tradycję katolickiej nauki społecznej zapoczątkowaną przez Rerum Novarum Leona XIII. Uczestnicy debaty zastanawiali się nad miejscem człowieka w świecie coraz silniej kształtowanym przez sztuczną inteligencję oraz nad wyzwaniami, jakie rozwój AI stawia przed Kościołem, nauką i społeczeństwem.
W gronie rozmówców znaleźli się: ks. prof. Józef Kloch – teolog i ekspert w dziedzinie komunikacji cyfrowej, dr inż. Dominik Żurek – naukowiec i praktyk specjalizujący się w sztucznej inteligencji, oraz dr inż. Jan Barbacki – badacz zastosowań AI związany z Akademią Górniczo-Hutniczą. Rozmowę poprowadził Jan Pałka, koordynator Instytutu Tertio Millennio.
Podczas spotkania zwracano uwagę, iż sztuczna inteligencja nie działa w sposób ludzki – nie posiada świadomości ani zdolności moralnej oceny. Jak podkreślali rozmówcy, AI nie „wie”, co jest dobre czy słuszne, ale wybiera odpowiedzi na podstawie najbardziej prawdopodobnych statystycznie wzorców. Rodzi to pytania o granice zaufania wobec technologii i o odpowiedzialność człowieka za jej wykorzystanie.
W trakcie debaty wybrzmiała również refleksja nad procesem cyfryzacji współczesnego świata i jego wpływem na postrzeganie rzeczywistości. Uczestnicy zastanawiali się, czy w epoce danych i algorytmów „wszystko staje się liczbą” oraz jakie konsekwencje może to mieć dla ludzkiej podmiotowości, relacji społecznych i życia duchowego.
Rozmówcy podkreślali jednak, iż celem debaty nie jest potępianie sztucznej inteligencji. Przeciwnie – AI może przynosić wiele korzyści i otwierać nowe możliwości rozwoju. Jednocześnie potrzebna jest pogłębiona refleksja i szeroka społeczna dyskusja, która pozwoli wykorzystywać te technologie w sposób odpowiedzialny i służący człowiekowi. Jak zaznaczano podczas spotkania, nie można bezkrytycznie zawierzać maszynom samych siebie ani rezygnować z odpowiedzialności za podejmowane decyzje.
Opracowanie: Nikodem Bała, Marketing & Public Relations w Biurze Regionalnym w Krakowie (Pola Dialogu). Sekcja Polska Pomoc Kościołowi w Potrzebie.
Zdjęcia: Jakub Pyzik
