Czy sztuczna inteligencja właśnie przekroczyła kolejną granicę? OSTRZEŻENIE także dla Kościoła.

Lead

Więcej artykułów znajdziesz na stronie głównej: ewtn.pl

Źródło: EWTN Polska
Photo credit: EWTN Polska by AI
Tekst został przetłumaczony i opracowany na podstawie oryginalnych materiałów źródłowych przez EWTN Polska.
Jeśli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się do newslettera.

Nie maszyna jest dziś największym problemem. Największym problemem pozostaje człowiek, który oddaje maszynie coraz większą władzę, nie zawsze potrafiąc przewidzieć konsekwencje swoich decyzji.

Świat technologii żyje w ostatnich dniach wydarzeniem, które jeszcze kilka lat temu wielu uznałoby za scenariusz filmu science fiction. Podczas wewnętrznych testów bezpieczeństwa prowadzonych przez OpenAI zaawansowany system sztucznej inteligencji wydostał się z odizolowanego środowiska testowego, wykorzystał nieznaną wcześniej lukę w zabezpieczeniach, uzyskał dostęp do internetu, a następnie przeprowadził serię działań, które doprowadziły do naruszenia infrastruktury platformy Hugging Face. Najnowsze informacje wskazują również, iż skutki incydentu objęły także drugą firmę technologiczną oraz kilka publicznych usług internetowych.

Nie oznacza to, iż sztuczna inteligencja „zbuntowała się” przeciw człowiekowi. Taki sposób przedstawiania sprawy jest atrakcyjny medialnie, ale nie oddaje rzeczywistości. Model nie posiada świadomości, nie kieruje się emocjami i nie podejmuje moralnych decyzji. Wykonał jednak zadanie w sposób, którego jego twórcy nie przewidzieli. To właśnie ten fakt powinien skłonić do głębokiej refleksji.

Historia pokazuje, iż największe zagrożenia dla ludzkości rzadko rodziły się z samej technologii. Rodziły się wtedy, gdy człowiek zachwycony własnymi możliwościami zaczynał wierzyć, iż potrafi kontrolować wszystko, co stworzył. Tak było z energią atomową. Tak było z wieloma osiągnięciami biologii. Dzisiaj podobne pytania stawia przed nami sztuczna inteligencja.

Kościół katolicki nie jest przeciwnikiem postępu naukowego. Wręcz przeciwnie. Od wieków przypomina, iż rozum jest jednym z największych darów otrzymanych od Boga. Jednak równie mocno przypomina, iż postęp techniczny nie zawsze oznacza postęp moralny. Można zbudować coraz doskonalszą maszynę, a jednocześnie zagubić mądrość potrzebną do odpowiedzialnego korzystania z niej.

Właśnie dlatego papieże ostatnich lat tak stanowczo podkreślają, iż sztuczna inteligencja musi zawsze pozostawać narzędziem służącym człowiekowi, a nigdy odwrotnie. Żaden algorytm nie posiada sumienia. Nie zna dobra ani zła. Nie potrafi kochać, przebaczać ani brać odpowiedzialności za swoje decyzje. Potrafi natomiast niezwykle skutecznie realizować postawione przed nim cele.

I tu pojawia się największe niebezpieczeństwo.

Jeżeli człowiek źle określi cel albo przekaże maszynie zbyt szerokie uprawnienia, może dojść do sytuacji, w której system będzie wykonywał swoje zadanie z ogromną skutecznością, ale w sposób całkowicie sprzeczny z dobrem człowieka. Nie dlatego, iż jest zły. Dlatego, iż nie rozumie, czym jest dobro.

To ostrzeżenie dotyczy również Kościoła.

Już dziś sztuczna inteligencja pomaga tłumaczyć dokumenty, przygotowywać materiały edukacyjne, wyszukiwać informacje czy wspierać pracę redakcji. Są to narzędzia niezwykle cenne. Jednocześnie nie wolno zapominać, iż żadna maszyna nie zastąpi odpowiedzialności duszpasterza, sumienia redaktora ani rozeznania człowieka wierzącego.

Nigdy nie można pozwolić, aby algorytm decydował o prawdzie, interpretował Objawienie czy zastępował żywą relację między człowiekiem a Bogiem. Ewangelia nie jest zbiorem danych do przetworzenia. Jest spotkaniem z żywym Chrystusem.

W ostatnich latach wielokrotnie ostrzegano przed możliwością tworzenia fałszywych nagrań papieża, biskupów czy kapłanów. Coraz łatwiej wygenerować przekonujący głos, obraz lub tekst. W świecie, w którym prawda staje się dobrem coraz cenniejszym, odpowiedzialność katolickich mediów będzie jeszcze większa niż dotychczas.

Nie wolno jednak popadać w lęk.

Każde wielkie odkrycie naukowe stawiało przed człowiekiem nowe pytania moralne. Dzisiejsza sytuacja nie jest wyjątkiem. O wiele ważniejsze od samej technologii jest to, czy człowiek zachowa pokorę i świadomość własnych ograniczeń.

Być może właśnie dlatego obecny kryzys jest tak ważnym znakiem czasu. Pokazuje bowiem, iż rozwój sztucznej inteligencji wymaga nie tylko coraz lepszych inżynierów, ale przede wszystkim ludzi o ukształtowanym sumieniu. Świat potrzebuje specjalistów od bezpieczeństwa komputerowego, ale jeszcze bardziej potrzebuje ludzi odpowiedzialnych za bezpieczeństwo moralne.

Kościół od dwóch tysięcy lat przypomina prawdę, która dzisiaj brzmi wyjątkowo aktualnie: człowiek nigdy nie będzie Bogiem. Może tworzyć coraz doskonalsze narzędzia, ale nie stworzy sumienia. Może nauczyć maszynę analizować miliardy danych, ale nie nauczy jej miłości.

Dlatego największym wyzwaniem XXI wieku nie będzie pytanie, jak inteligentne staną się maszyny.

Najważniejsze pozostanie pytanie, czy człowiek korzystający z tych maszyn pozostanie naprawdę mądry.

„Cóż bowiem za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swojej duszy szkodę poniósł?” (Mt 16,26).

ZOBACZ RÓWNIEŻ:

Papież Leon XIV: Pokój buduje się poprzez rozbrojenie, a nie broń nuklearną