2 godzin temu
Służył Bogu, Jasnogórskiej Maryi i Ojczyźnie”. Msza św. pogrzebowa o. Jana Golonki odprawiona została dziś na Jasnej Górze. Paulin był wieloletnim kustoszem Jasnogórskich Zbiorów Sztuki Wotywnej, członkiem Komisji Konserwatorskiej Cudownego Obrazu Matki Bożej, a także kapelanem Wojska Polskiego i Kombatantów. Zmarł w wieku 90 lat, w 72 roku życia zakonnego i w 64 roku kapłaństwa.
Mszy św. w jasnogórskiej Bazylice przewodniczył biskup Wiesław Lechowicz. Biskup Polowy Wojska Polskiego zwrócił uwagę, iż dla zmarłego słowo „służba” miało szczególne znaczenie: „Służył Bogu, Matce Najświętszej, Ojczyźnie i bliźnim”.
– W Jasnogórskim Wizerunku dostrzegał Serce Maryi. Jej prawa dłoń wskazująca na Jezusa przechodzi przez Jej Matczyne Serce. Na Obrazie Jasnogórskim, tego serca nie widać, ale jakby przyszło Je namalować można by było użyć dwóch kolorów: białego i czerwonego. Biały jest symbolem czystości i piękna. Z kolei kolor czerwony to symbol miłości – mówił bp Lechowicz.
Zwrócił uwagę, iż spoglądając na życie zmarłego można dojść do wniosku, iż jego serce miało wiele wspólnego z sercem Matki Bożej. – Było białe, bo wypełnione wrażliwością na piękno, dlatego studiował historię sztuki, troszczył się o zbiory klasztoru i Jasnogórskiego Muzeum, nadzorował prace konserwatorskie, konsultował liczne realizacje artystyczne i budowlano-architektoniczne. Nade wszystko był jednak wrażliwy na piękno Maryi i Jej życia – podkreślał. Dodał, iż piękno Maryi przyciągało śp. o. Jana i kształtowało całe jego życie, dlatego można go nazwać człowiekiem maryjnym. Przypomniał, iż Paulin wielokrotnie mówił, iż człowiek jest wart, ile jest w stanie dać innym, a także, iż siła człowieka tkwi w obdarowaniu innych. – Był także kapelanem wojskowym, aby służyć nie tylko Ojczyźnie niebiańskiej, ale i ziemskiej. Mundur bowiem, podobnie jak i habit był dla niego znakiem służby – zaznaczał.
Podczas uroczystości pogrzebowych List Prezydenta RP Karola Nawrockiego odczytał Jan Józef Kasprzyk, historyk, doradca Prezydenta RP i były szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Prezydent wyraził wdzięczność za zasługi zakonnika w trosce o polską pamięć historyczną. – W imieniu Rzeczypospolitej pragnę wyrazić najwyższe uznanie i wdzięczność za imponujący wkład śp. o. Golonki w badania naukowe oraz usystematyzowanie, zabezpieczenie i udostępnienie zbiorów sztuki na Jasnej Górze. Dziękuję mu za ukazywanie wszystkim pielgrzymującym do Matki Bożej Częstochowskiej kunsztu artystów i piękna dzieł zgromadzonych w sanktuarium, a także za ogromne zasługi, jakie ten kustosz pamięci narodowej położył dla upamiętniania bohaterstwa polskich żołnierzy, poległych w walce o niepodległość na frontach II Wojny Światowej – napisał Karol Nawrocki. Prezydent RP wyraził także wdzięczność za służbę Paulina w Ordynariacie Polowym za to, iż był przewodnikiem duchowym żołnierzy Wojska Polskiego. – „Składam wyrazy serdecznego współczucia. Polska i Kościół poniosły dotkliwą stratę”.
Swoją wdzięczność za służbę śp. o. Jana Golonki wyraził także w liście arcybiskup senior Sławoj Leszek Głódź. Zwrócił w nim uwagę, iż zmarły miał duchowy wkład w powstanie Drogi Krzyżowej Jerzego Dudy-Gracza, a stacje związane z cierpieniem Jezusa były w ostatnich latach również jego udziałem. -Wszyscy doświadczyliśmy jego dobrego serca i ludzkiej dobroci. Był człowiekiem, który budował mosty między ludźmi, umacniał wiarę w Chrystusa i otaczał wszystkich miłością i życzliwością – podkreślał w liście.
Śp. o. Jan Golonka wszystko co w swoim życiu robił zawierzał Pani Jasnogórskiej. Podczas platynowego jubileuszu kapłaństwa mówił:” Sam bym sobie nie wymyślił lepszej drogi. Powołanie to jest dar, od Boga i Matki Najświętszej i to Tej, tu z tego miejsca, z Jasnej Góry, jako Królowej Korony Polski”. W 2008 roku śp. o. Golonka został obdarzony godnością Kanonika Honorowego Kapituły Katedry Polowej Wojska Polskiego pw. Matki Bożej Królowej Polski. Wyrażając swoją wdzięczność, mówił wówczas. -W Kaplicy Matki Bożej, na ołtarzu i na ścianach znajdują się tysiące darów wdzięczności. I one wszystkie swoje centrum mają w Cudownym Obrazie Matki Najświętszej. Ja też Jej pozostawiłem swój trud, pracę i wysiłek – mówił paulin. Podczas pełnienia funkcji kuratora Jasnogórskich Zbiorów Sztuki Wotywnej śp. o. Jan Golonka zorganizował kilkanaście wystaw, seminariów. Inicjował jasnogórskie plenery malarskie, prowadził nadzór nad licznymi pracami konserwatorskimi w obrębie sanktuarium, szczególnie: w Kaplicy Cudownego Obrazu, Bazylice, Zakrystii i Bibliotece. Jest autorem licznych prac naukowych i popularnonaukowych, szczególnie poświęconych jasnogórskiej sztuce wotywnej.
Marek Soczyk wieloletni współpracownik śp. o. Jana Golonki związany z Jasnogórską Fundacją „Pro Patria” przypomniał, iż zmarły od 70-lat dokumentował, katalogował zbiory sztuki wotywnej, utworzył komputerowy system katalogowy, a także stworzył fotograficzne ujęcia wszystkich zbiorów. – Bardzo mu na tym zależało i z tego był dumny – zauważył Soczyk. Podkreślił, iż zmarły zorganizował prawie 60 wystaw czasowy i wiele stałych, które możemy oglądać po dziś dzień. -Nie było dla niego tematów niemożliwych. Kiedyś zaproponowałem mu, żebyśmy zrobili wystawę o sportowcach, ojciec wtedy powiedział zrobimy wystawę „Sportowcy Matce Bożej Jasnogórskiej” i taka powstała w Arsenale – wspomina Soczyk. Dodał, iż wszystko co robił śp. o. Golonka pokazywało jak ważnym miejscem jest dla niego Jasna Góra.
Śp. o. Jan Golonka napisał ponad 150 artykułów o historii Jasnej Góry. Czuwał nad rekonstrukcją Bastionu św. Rocha, gdzie powstał skarbiec narodowy. Od lat 90-tych z ojcem Janem przy zbiorach jasnogórskich pracował Piotr Tandera. – Dla mnie o. Golonka był człowiekiem legendą, bardzo się cieszę, iż mogłem go osobiście poznać. On miał takie ważne motto: Czego się nie zna tego się nie kocha i my o tym pamiętamy i będziemy pracowali oddając się temu, co ojciec miał w sercu – zapewnia Tandera. Zmarły konsultował szereg projektów tablic upamiętniających męczeństwo Polaków służących w różnych formacjach wojskowych i poległych w różnych miejscach świata. Za to zaangażowanie i działalność kombatanci przyznali mu tytuł Honorowego Żołnierza Armii Krajowej. Był Jasnogórskim Duszpasterzem Kombatantów, pełnił funkcję kapelana pomocniczego Garnizonu Częstochowa i Garnizonu Tarnowskie Góry. Dwukrotnie był dekanalnym ojcem duchownym Krakowskiego Okręgu Wojskowego. Organizował dla żołnierzy dni skupienia, a także współorganizował pielgrzymki wojskowe na Jasną Górę. W 2008 r. otrzymał godność Kanonika Honorowego Kapituły Katedry Polowej Wojska Polskiego pw. Matki Bożej Królowej Polski.
Zmarły był wielokrotnie nagradzany. Został odznaczony m.in. Złotym Krzyżem Zasługi RP, Złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju, Medalem Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny, a także szeregiem medali kombatanckich i resortowych. W 2006 roku został wyróżniony przez Instytut Pamięci Narodowej honorowym tytułem Kustosza Pamięci Narodowej. W 2012 r. za wybitne zasługi w upowszechnianiu historii sztuki sakralnej, za osiągnięcia w pracy naukowo-publicystycznej, został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2019 r. Medalem „W służbie Bogu i Ojczyźnie”.
Zmarły, 3 grudnia 2021 r. otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za wkład w dziedzictwo narodowe. Dziś w uroczystościach pogrzebowych uczestniczyła rodzina śp. o. Jana Golonki, paulini, pielgrzymi z rodzinnej miejscowości zmarłego z Korzennej, a także licznie przybyli przedstawiciele delegacji Wojska Polskiego, Straży Pożarnej i Kombatantów. Po Mszy św. nastąpiło złożenie ciała zmarłego w grobowcu na cmentarzu św. Rocha w Częstochowie.
Źródło: Biuro Prasowe Jasnej Góry
