29 minut temu
W najnowszym odcinku programu Vaticano uczcimy 400. rocznicę konsekracji nowej Bazyliki św. Piotra. Prześledzimy niezwykłą drogę tego świętego miejsca – od męczeńskiej śmierci Apostoła w cyrku Nerona i starożytnej świątyni cesarza Konstantyna, przez wielką renesansową przebudowę, aż po współczesne odkrycia archiwalne i technologiczne, które ukazują piękno „parafialnego kościoła całego świata”.
Vaticano w każdą niedzielę na antenie EWTNGO.PL od godz. 9:30. Wszystkie poprzednie programy VATICANO znajdziesz na naszej specjalnej playliście
Źródło: EWTN | 13 listopada 2026 |Photo credit: EWTN
Dziękujemy, iż czytasz ten artykuł. jeżeli chcesz być na bieżąco zapraszamy do zapisania się do newslettera.
Już w najbliższą niedzielę, 15 listopada 2026 roku, tuż przed przypadającą 18 listopada okrągłą rocznicą uroczystego poświęcenia watykańskiej bazyliki, widzowie programu Vaticano wyruszą w fascynującą podróż przez dwa tysiąclecia historii Kościoła. Wraz z wybitnymi ekspertami – kierownikiem Działu Dziedzictwa Kulturowego Fabbrica di San Pietro Pietro Zanderem, kierowniczką Archiwum Historycznego Simoną Turriziani, historyk sztuki dr Elizabeth Lev oraz rektorem Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego o. Markiem Lewisem SJ – odkryjemy kulisy powstawania jednego z najwspanialszych dzieł architektury na ziemi. Odcinek ukaże, jak miejsce pochówku rybaka z Galilei stało się duchowym centrum świata.
Od cyrku Nerona po monumentalne dzieło mistrzów renesansu
Historia Wzgórza Watykańskiego rozpoczyna się w 64 roku naszej ery, kiedy to podczas prześladowań za panowania cesarza Nerona ukrzyżowano św. Piotra. Jak zauważa Pietro Zander: „Pod baldachimem i pod kopułą w jednym miejscu skupia się 2000 lat pobożności i historii”. Nad skromnym grobem Apostoła w IV wieku cesarz Konstantyn Wielki wzniósł pierwszą, imponującą pięcionawową bazylikę, która służyła wiernym przez 1200 lat. Gdy jednak po okresie niewoli awiniońskiej Rzym i sama świątynia zaczęły popadać w ruinę, papież Juliusz II podjął w 1506 roku przełomową decyzję o budowie nowej bazyliki, powierzając to zadanie Donato Bramantemu – architektowi, który musiał najpierw rozebrać starożytną budowlę.
O kulisach trwającej ponad sto lat budowy opowiada Simona Turriziani, prezentując bezcenne księgi rachunkowe i szkice techniczne z watykańskich archiwów. Dowiemy się z nich m.in., jak koncepcja krzyża greckiego Bramantego i Michała Anioła została ostatecznie wydłużona przez Carla Madernę do planu krzyża łacińskiego, oraz jak w 1550 roku Michał Anioł zorganizował na dachu nawy głównej ucztę dla robotników. Dr Elizabeth Lev zwraca z kolei uwagę na zachowane w nowej świątyni ślady przeszłości, takie jak porfirowy krąg, na którym w 800 roku koronowano Karola Wielkiego, oraz na artystyczną „alfę i omegę” Michała Anioła – jego młodzieńczą Pietę i monumentalną kopułę, tworzoną bez wynagrodzenia „dla chwały Boga, czci św. Piotra i zbawienia własnej duszy”.
Barokowy blask, tajemnice obelisku i żywa tradycja pielgrzymów
Dalsza część programu przybliży uroczystą konsekrację nowej bazyliki, której 18 listopada 1626 roku dokonał papież Urban VIII, nawiązując do historycznej daty poświęcenia starej świątyni. Pietro Zander przybliża przebieg tego niezwykłego obrzędu – od namaszczenia mozaikowych krzyży autorstwa Francesca Borrominiego po kreślenie przez papieża pastorałem liter alfabetu greckiego i łacińskiego na rozsypanym popiele. Będziemy podziwiać także barokowy geniusz Gian Lorenza Berniniego, twórcy 29-metrowego brązowego baldachimu nad grobem Apostoła oraz otwartej kolumnady Placu św. Piotra, która niczym ramiona Kościoła wita pielgrzymów.
W programie nie zabraknie również fascynującej historii egipskiego obelisku – milczącego świadka męczeństwa św. Piotra – którego przeniesienie na środek placu w 1586 roku wymagało pracy 907 ludzi oraz złamania papieskiego zakazu ciszy przez odważnego marynarza z Ligurii. O. Mark Lewis SJ opowie, jak współczesne technologie 3D i rzeczywistość wirtualna pozwalają dziś ożywić historię dawnej bazyliki, natomiast dr Elizabeth Lev podsumuje niezmienną misję tego miejsca: „To, co fascynuje ludzi w Watykanie, to ta żywa tradycja – tradycja, która wyrosła z ucisku, prześladowań i brutalności, a która zawsze ukazywała światu oblicze pełne piękna. I wciąż trwa, głosząc pokój, piękno, prawdę i dobro”.
Emisja nowego odcinka Vaticano na antenie w każdą niedzielę o 9:30, 12:30, 21:30.
Na YouTube we wtorek o 19:30.
